Wystąpienie: Anna Gembicka

Pytania

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Nikt nie kwestionuje obowiązku wykonywania przez Polskę ostatecznych wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Ale ten projekt idzie znacznie dalej niż zwykłe uporządkowanie procedury.

Rząd chce ustawowo zaliczyć do "orzeczeń Trybunału" również środki tymczasowe ETPC. Co więcej, organ państwa ma je wykonywać nawet wtedy, gdy informację o takim środku otrzyma nie od polskiego MSZ, ale np. od pełnomocnika skarżącego - jeżeli tylko nie ma uzasadnionych wątpliwości co do autentyczności.

Pytam więc: Czy naprawdę chcemy ustawowo tworzyć mechanizm, w którym tymczasowa decyzja Strasburga może bezpośrednio uruchamiać działania polskich organów państwa?

To nie wszystko. Minister spraw zagranicznych ma koordynować wykonywanie orzeczeń, zgłaszać uwagi do planów działań, a ich ostateczny tekst ma opracowywać właśnie MSZ. Środki generalne mogą obejmować nawet zmianę polskiego prawa lub praktyki jego stosowania.

Dlatego pytam: Gdzie kończy się wykonywanie wyroków ETPC, a gdzie zaczyna się tworzenie mechanizmu nacisku na polskie organy konstytucyjne i na zmianę polskiego prawa?

Polska ma wykonywać swoje zobowiązania międzynarodowe. Ale polski porządek konstytucyjny nie może być traktowany jak regulamin wykonawczy do decyzji podejmowanych w Strasburgu.