Wystąpienie: Marzena Okła-Drewnowicz

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Oczywiście wszyscy wiemy, jak wielkim wyzwaniem jest polityka senioralna. Społeczeństwo polskie i cała Europa bardzo szybko się starzeją. Jednak do polityki senioralnej musimy podchodzić w sposób absolutnie systemowy i widzieć każdego człowieka. Jeden senior potrzebuje przestrzeni dla swojej aktywności, a inny senior potrzebuje wsparcia w zaspokojeniu codziennych potrzeb życiowych. Dlatego warto i trzeba pochylić się nad każdą inicjatywą i nad każdym pomysłem. Dziękuję za ten projekt ustawy o klubach seniora. Trzeba rozważyć każdy zapis i każdą możliwość, którą można realnie wdrożyć, która by mogła być cenna w tworzeniu polityki senioralnej.

Odnosząc się stricte do projektu ustawy i stricte do klubów seniora, wyobraźmy sobie, co to jest klub seniora w rozumieniu praktycznym, powszechnym, ale również prawnym. Na dzisiaj kluby seniora, jak sobie wszyscy wyobrażamy, to są konkretne miejsca w konkretnych budynkach, do których przychodzą konkretni seniorzy i w których mają konkretne zajęcia. Chcielibyśmy, żeby te zajęcia trwały cały rok. To jest ważne. Dzisiaj mamy wiele klubów seniora, które tak naprawdę od kilkudziesięciu lat, nawet od 50, funkcjonują w różnych przestrzeniach jednostek samorządu terytorialnego, w domach kultury czy np. w spółdzielniach mieszkaniowych. Ale mamy też kluby seniora, które zaczęły powstawać od 2015 r., bo to rząd Platformy Obywatelskiej i PSL-u wprowadził pierwszy program "Senior - WIGOR". Od czasu tego programu zaczęły powstawać pierwsze kluby seniora, które miały podstawę prawną i finansowanie.

Szanowni Państwo! Tych klubów seniora funkcjonujących na koniec 2024 r., bo to są najnowsze informacje, które mamy od wojewodów, jest 817. Teraz to oczywiście aktualizujemy o kolejny rok. Mamy świadomość, że klubów seniora musi być coraz więcej. Dlatego przyjęliśmy nowy program "Aktywni seniorzy - ASY". Tam zwiększyliśmy finansowanie klubów seniora. (Oklaski) Do tej pory na finansowanie klubów seniora i dziennych domów pobytu mieliśmy 60 mln zł. W tym roku jest 60 mln zł, w przyszłym roku będzie 70 mln zł, w kolejnych latach przewidzieliśmy 90 mln zł na kluby seniora będące miejscami, do których się przychodzi, gdzie są zajęcia. Ten projekt mówi o 100 mln zł, tylko o 100 mln zł albo aż o 100 mln zł, na kolejne kluby seniora. Dzisiaj mamy jednak taką sytuację, że obecne kluby seniora funkcjonują w oparciu o przepisy ustawy o pomocy społecznej i są ośrodkami wsparcia w rozumieniu dziennego pobytu. Natomiast te kluby seniora, o których czytamy w projekcie, są, szanowni państwo, klubami seniora będącymi jednostkami niesamorządowymi, które są nową formą prawną, które są wręcz niezależne od administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego. A więc moglibyśmy mieć sytuację taką, że mamy wiele bytów prawnych i organizacyjnych. Potrzebujemy systemowego podejścia w pracy nad projektem ustawy.

Kolejna kwestia. Ten projekt odnosi się stricte do grupy seniorów, którzy mają być organizacją pozarządową, ale tak naprawdę nie w myśl ustawy - Prawo o stowarzyszeniach, ale też nie w myśl ustawy o organizacji pożytku publicznego i wolontariacie. Tymczasem mamy stowarzyszenia senioralne, organizacje pozarządowe, które się rejestrują i w otwartych konkursach ofert ubiegają się o środki finansowe. Też musimy więc widzieć te organizacje senioralne. Dlatego jako rząd przygotowaliśmy w programie "ASY" priorytety dedykowane bezpośrednio organizacjom senioralnym takim jak uniwersytety trzeciego wieku, rady seniorów czy inne organizacje, które chcą zrealizować jakąś inicjatywę dotyczącą integracji wewnątrzpokoleniowej. Jako rząd przygotowaliśmy nowy wieloletni, bo 5-letni, program, który rozpocznie swoje funkcjonowanie w tym roku. Konkursy na kluby seniora, na dzienne domy będą ogłaszane w marcu.

Patrząc na ten projekt, musimy mieć na uwadze stan rzeczywisty, czyli stan faktyczny i stan prawny. Nie możemy podchodzić do tego w sposób fragmentaryczny. Musimy widzieć jednakowo każdy podmiot i odpowiedzieć sobie na pytanie, co to jest klub seniora. Musimy też odpowiedzieć sobie na pytanie: Jak w obliczu istniejących organizacji pozarządowych funkcjonowałyby te grupy seniorów, jak funkcjonowaliby ci seniorzy, którzy byliby tak naprawdę nową formą organizacyjną? Dlatego musimy podejść do tego projektu w sposób absolutnie systemowy, holistyczny, a nie fragmentaryczny, tak aby polityka senioralna w końcu była skoordynowana, systemowa, spójna i uporządkowana. Dlatego, dziękując za tę inicjatywę i za ten projekt, chcę powiedzieć, że absolutnie widzę potrzebę pracy i współpracy, tak żebyśmy wspólnie mogli budować politykę senioralną widzącą każdego człowieka i wszystkich seniorów.

Na zakończenie, panie marszałku, podkreślam, że program "Aktywni seniorzy - ASY" to jest program, który po raz pierwszy będzie finansował inicjatywy senioralne realizowane przede wszystkim przez organizacje senioralne najniżej, w regionach. Na kluby i dzienne domy w tym programie jest więcej pieniędzy, ale oczywiście potrzeby są tylko większe i będą tylko większe, bo społeczeństwo w Polsce, jak i w całej Europie, tak jak powiedziałam na wstępie, po prostu się starzeje. Dlatego to jest absolutnie nasza wspólna odpowiedzialność. Bardzo dziękuję. (Oklaski)