Wystąpienie: Dariusz Matecki

Pytania

Procedowany projekt uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w 370. rocznicę złożenia ślubów lwowskich przez króla Jana II Kazimierza stanowi niezwykle istotny element polityki pamięci, dokumentując jeden z najbardziej przełomowych momentów w dziejach naszej ojczyzny.

W połowie XVII w. Rzeczpospolita Obojga Narodów zmagała się z krytyczną sytuacją wewnętrzną i agresją zewnętrzną, w tym z tzw. potopem szwedzkim oraz okupacją moskiewską, co doprowadziło do czasowego opuszczenia kraju przez monarchę. Przełomem okazała się skuteczna obrona Jasnej Góry, która zmobilizowała wszystkie grupy społeczne do walki partyzanckiej i zawiązania konfederacji w obronie kraju. Odpowiadając na te nastroje, 1 kwietnia 1656 r. w katedrze lwowskiej król Jan II Kazimierz złożył uroczyste ślubowanie, ogłaszając Matkę Bożą Królową Korony Polskiej i powierzając jej opiece wszystkich mieszkańców państwa. Ważnym aspektem tego aktu, podkreślonym w treści uchwały, była królewska obietnica ulżenia doli chłopów i zniesienia niesprawiedliwych ciężarów, co miało na celu skonsolidowanie narodu ponad podziałami stanowymi.

Śluby te, zainicjowane prawdopodobnie przez królową Ludwikę Marię na wzór rozwiązań francuskich, na trwałe wpisały się w polską tożsamość religijną i polityczną, stając się punktem odniesienia w późniejszych okresach niewoli. Wyrazem tej historycznej ciągłości było powstanie Jasnogórskich Ślubów Narodu Polskiego autorstwa kard. Stefana Wyszyńskiego w 1956 r., co czyni dzisiejszą inicjatywę ustawodawczą godnym upamiętnieniem fundamentów naszej narodowej wspólnoty.