Wystąpienie: Marcin Józefaciuk

Stanowisko

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Rozpatrujemy dziś projekt, który dotyka fundamentów demokracji - organizacji procesu wyborczego i zaufania obywateli do jego rzetelności.

Proponowane rozwiązania mają charakter ustrojowo-techniczny, ale ich znaczenie jest znacznie szersze. Każda zmiana w Kodeksie wyborczym musi być oceniana nie tylko przez pryzmat sprawności organizacyjnej, ale przede wszystkim przez pryzmat przejrzystości, równości szans i społecznego zaufania do wyborów.

Projekt wprowadza nową instytucję: sekretarzy obwodowych komisji wyborczych. To rozwiązanie można ocenić pozytywnie, ponieważ odpowiada na realny problem przeciążenia członków komisji oraz rosnącej złożoności procedur wyborczych. Profesjonalizacja części zadań organizacyjnych może przełożyć się na sprawniejszy przebieg głosowania i liczenia głosów, a także ograniczyć ryzyko błędów formalnych. Jednocześnie projekt przywraca zasadę, zgodnie z którą prawo zgłaszania kandydatów do obwodowych komisji wyborczych przysługuje wyłącznie tym komitetom wyborczym, które są faktycznie obecne w danym okręgu w wyniku rejestracji listy lub kandydata. Intencja tego rozwiązania jest czytelna: powiązanie udziału w organizacji wyborów z realnym udziałem w procesie wyborczym. To kierunek zrozumiały, ale wymagający bardzo uważnej oceny, aby nie doprowadzić do ograniczenia pluralizmu i do nadmiernej koncentracji wpływu największych komitetów.

Projekt ten porusza więc dwie kluczowe kwestie: profesjonalizację administracyjną procesu wyborczego oraz zasadę reprezentacji komitetów w komisjach. Obie są istotne, ale obie wymagają precyzyjnego wyważenia.