Wystąpienie: Jarosław Sachajko

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W tym projekcie jest kilka dobrych propozycji, i trzeba to uczciwie powiedzieć. Możliwość głosowania za granicą na polski dowód osobisty - bardzo dobrze. Mniejsze obwody głosowania - bardzo dobrze. Zwiększenie liczby członków komisji za granicą - wspaniale. Rezygnacja z absurdalnej zasady, według której głosy Polaków za granicą mogłyby zostać wyrzucone do kosza tylko dlatego, że protokół nie dotarł w ciągu 24 godzin - także słusznie. Tylko co z tego, skoro kilka dobrych zmian zostało wrzuconych do projektu, którego całość jest legislacyjną porażką. Bo jednocześnie osłabiacie jedną z podstawowych gwarancji niezależności administracji wyborczej. Dzisiaj urzędnik wyborczy nie może być pracownikiem urzędu tej samej gminy, w której wykonuje swoje obowiązki wyborcze. A wy ten bezpiecznik usuwacie. Czy naprawdę po wszystkich sporach dotyczących wyborów doszliście do wniosku, że najlepszym sposobem odbudowania zaufania Polaków będzie dopuszczenie sytuacji, w której pracownik urzędu gminy będzie jednocześnie urzędnikiem wyborczym w tej samej gminie? To jest cofnięcie standardów, a nie ich podnoszenie.

Drugi problem jest jeszcze poważniejszy. Dzisiaj obywatel może otworzyć Kodeks wyborczy i przeczytać, ile mandatów przypada na jego okręg. Po tej zmianie liczba mandatów przestanie wynikać bezpośrednio z załącznika do ustawy. Co roku ma ją ogłaszać Państwowa Komisja Wyborcza, a jeżeli Państwowa Komisja Wyborcza tego nie zrobi - siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pytam: Dlaczego tak fundamentalny element wyborów do Sejmu wyprowadzacie z ustawy do obwieszczenia organu?

Kolejna rzecz. Dzisiaj mamy 100 komisarzy wyborczych. Projekt przewiduje od dwóch do sześciu w każdym województwie. To oznacza możliwość zejścia nawet do 32 komisarzy w całym kraju. Mniej ludzi, większe obszary, więcej odpowiedzialności. To ma być recepta na sprawniejsze wybory? Usuwacie też 24-godzinny termin, jeśli chodzi o wyniki z zagranicy, ale nie wprowadzacie w jego miejsce rozsądnego terminu awaryjnego. Z jednej skrajności przechodzicie w drugą.

Wysoka Izbo! Kodeks wyborczy nie jest miejscem na eksperymenty. Każda zmiana musi zwiększać zaufanie obywateli do wyborów. Tutaj kilka dobrych pomysłów służy za listek figowy dla rozwiązań, które koncentrację kompetencji zwiększają, zabezpieczenia osłabiają, a kolejne elementy procesu wyborczego odsuwają od bezpośredniej kontroli ustawodawcy. Dlatego mimo kilku rozsądnych propozycji całość tego projektu oceniamy zdecydowanie negatywnie. Tego projektu w takim kształcie nie można poprzeć. Dziękuję. (Oklaski)