Wystąpienie: Mirosław Adam Orliński

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe - Trzecia Droga przedstawię nasze stanowisko odnośnie do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz ustawy - Kodeks karny skarbowy.

Rzeczywiście Rada Ministrów przyjęła taki projekt ustawy. Tak jak tutaj już było powiedziane, projekt zwiększa kontrolę sądową nad decyzjami prokuratorów. Obywatele zyskają dodatkową gwarancję ochrony swoich praw. O tym też mówił pan minister Myrcha, także przywołując te przykłady, o których również wspominał rzecznik praw obywatelskich. Możemy to także przeczytać w uzasadnieniu tego projektu. Obecnie, jeśli prokurator odmówi w śledztwie dopuszczenia pełnomocnika osoby niebędącej stroną postępowania, można złożyć zażalenie tylko do prokuratora wyższego szczebla. Po tych zmianach, które tutaj są zaproponowane, takie zażalenie będzie rozpoznawał sąd rejonowy odpowiedni dla miejsca prowadzenia tego postępowania. Oznacza to wprowadzenie niezależnej kontroli decyzji prokuratora przez sąd.

Ustawa ma na celu wprowadzenie do ustawy z 1997 r. - Kodeksu postępowania karnego właśnie sądowej kontroli decyzji prokuratora. Zgodnie z art. 87 § 2 k.p.k. osoba niebędąca stroną może ustanowić pełnomocnika, jeżeli wymagają tego jej interesy w toczącym się postępowaniu. Natomiast stosownie do art. 87 § 3 k.p.k. sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator może odmówić dopuszczenia do udziału w postępowaniu pełnomocnika, o którym mowa w § 2, jeżeli uzna, że nie wymaga tego obrona i ochrona interesów osoby niebędącej stroną. Jak widzimy, próbujemy wprowadzić tę sądową kontrolę decyzji prokuratora i wydaje się, że jest to kierunek jak najbardziej słuszny, jak najbardziej potrzebny. Ten aktualny stan prawny wymaga tutaj interwencji. Odwołując się do tego, co mówił pan minister, ten projekt jako projekt rządowy dokonuje też, można powiedzieć, uwzględnienia tego problemu, który pojawiał się w wielu opiniach na tle polskiej konstytucji, wynikającego m.in. z art. 45 ust. 1 konstytucji, aby prawo do sądu miało charakter rzeczywisty, efektywny. Jest to zmiana jak najbardziej zasadna. Jest termin 7-dniowy, który będzie na rozpatrzenie tego zażalenia od momentu otrzymania sprawy. Warto zauważyć, że obecnie ta odmowa prokuratora działa od razu, a nowe przepisy wprowadzą zasadę, że odmowa dopuszczenia pełnomocnika stanie się wykonalna dopiero wtedy, gdy decyzja stanie się prawomocna. Termin, który jest tutaj podany, 7-dniowy, ma zapewnić szybkie rozstrzygnięcia i nie blokować postępowania przygotowawczego. Wydaje się po takiej analizie projektu, tych wszystkich uzasadnieniach, zdaniach, które wyrażał wielokrotnie rzecznik praw obywatelskich, analizie prawnej, że jest on jak najbardziej słuszny i zmierza w dobrym kierunku. Jako Polskie Stronnictwo Ludowe - Trzecia Droga popieramy ten projekt. Dziękuję. (Oklaski)