Wystąpienie: Marcin Józefaciuk

Stanowisko

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Procedujemy dziś nad projektem, który wpisuje się w szerszy trend cyfryzacji państwa i upraszczania relacji między obywatelem a instytucjami publicznymi.

Rozszerzenie systemu eUmowy, a więc możliwość zawierania, zmiany i rozwiązywania umów on-line, a także obsługa dokumentacji, to kierunek zrozumiały i potrzebny. W świecie, w którym wiele spraw załatwiamy cyfrowo, takie rozwiązania mogą realnie ułatwić życie.

Jednak - i to trzeba jasno powiedzieć - cyfryzacja nie może oznaczać ograniczenia wolności wyboru. Projekt dotyka bardzo wrażliwego obszaru: stosunków pracy. A tam zawsze występuje nierównowaga stron. Właśnie dlatego szczególne wątpliwości budzi rozwiązanie, zgodnie z którym zgoda na korzystanie z systemu jest nieodwołalna.

To nie jest drobny zapis techniczny. To jest decyzja, która może na lata związać pracownika z określoną formą obsługi jego zatrudnienia, bez możliwości powrotu do tradycyjnej formy. W praktyce może to prowadzić do sytuacji, w której zgoda będzie tylko formalna. W wielu branżach - szczególnie tych, w których pracuje wielu mężczyzn, często w zawodach fizycznych - realny wybór jest ograniczony.

Cyfryzacja nie może wykluczać tych, którzy nie mają kompetencji cyfrowych albo dostępu do narzędzi. Nie może też tworzyć systemu, który staje się jedyną drogą funkcjonowania na rynku pracy. Dodatkowo mówimy o systemie, który będzie przetwarzał ogromne ilości wrażliwych danych: o zatrudnieniu, wynagrodzeniach, relacjach pracowniczych. To rodzi pytania o bezpieczeństwo, ale też o zakres kontroli państwa nad tymi danymi.

Wysoka Izbo! To może być dobre narzędzie, ale tylko wtedy, gdy pozostanie narzędziem, a nie obowiązkiem. Uproszczenie procedur nie może oznaczać ograniczenia praw.