Wystąpienie: Marcin Józefaciuk

Stanowisko

Projekt ma charakter wykonawczy wobec prawa Unii Europejskiej i dotyczy dostosowania przepisów Kodeksu karnego do wymogów dyrektywy 2013/40/UE dotyczącej ataków na systemy informatyczne. W praktyce chodzi o uzupełnienie polskiego prawa karnego w zakresie zwalczania cyberprzestępczości, tak aby obejmowało ono nie tylko same ataki, ale również działania prowadzące do ich przygotowania.

Kluczową zmianą jest rozszerzenie zakresu zastosowania art. 269b k.k. poprzez objęcie nim dodatkowych czynów, w tym związanych z nielegalnym dostępem do systemów informatycznych oraz przechwytywaniem danych. Oznacza to, że karalne będą nie tylko same działania polegające na włamaniu czy przechwyceniu informacji, ale również wytwarzanie, udostępnianie czy rozpowszechnianie narzędzi służących do popełniania takich przestępstw, o ile odbywa się to w celu ich wykorzystania.

Projekt odpowiada na lukę w obowiązujących przepisach - dotychczas polskie prawo nie obejmowało w pełni wszystkich zachowań wskazanych w dyrektywie, w szczególności w zakresie penalizacji działań przygotowawczych.

Z perspektywy bezpieczeństwa państwa i obywateli kierunek tej zmiany jest zrozumiały. Rosnąca skala cyberprzestępczości oraz coraz większe uzależnienie funkcjonowania państwa i gospodarki od systemów informatycznych wymagają adekwatnych narzędzi prawnych.

Jednocześnie projekt dotyka bardzo wrażliwego obszaru - granicy między działaniami przestępczymi a działalnością legalną, w tym badaniami nad bezpieczeństwem systemów informatycznych czy działalnością ekspertów zajmujących się cyberbezpieczeństwem. Rozszerzenie odpowiedzialności karnej na działania przygotowawcze wymaga szczególnej precyzji, aby nie prowadzić do nadmiernej penalizacji.