Wystąpienie: Sławomir Ćwik

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu klubu Unia Centrum przedstawić stanowisko wobec senackiego projektu ustawy o organach właściwych i postępowaniach w sprawach reklamy politycznej oraz odpowiedzialności za naruszenie obowiązków w tych sprawach. Niewątpliwie ta kwestia wymaga uregulowania, ponieważ możemy zaobserwować, że wykorzystywanie drogi elektronicznej w kampanii wyborczej staje się coraz szersze i ma decydujący wpływ na wynik wyborczy, szczególnie w przypadku młodszego pokolenia, które w coraz mniejszym stopniu korzysta z tradycyjnych form mediów, a skupia się na mediach elektronicznych i z nich czerpie swoją wiedzę o Polsce i świecie.

Widzimy też na przykładzie innych państw, jak łatwo jest manipulować opinią publiczną i dotrzeć z przekazem, który sprzyja określonym siłom politycznym. Widzimy, jak często kraje wrogie Polsce mogą wykorzystywać ten kanał komunikacji do wpływania na nastroje polityczne w Polsce i na polityczne wybory Polaków. Dlatego konieczne było określenie organu państwowego, który będzie punktem kontaktowym, jeśli chodzi o sprawdzanie kwestii reklamy docierającej do ludzi drogą elektroniczną, i zaproponowanie zmian w Kodeksie postępowania cywilnego w zakresie norm postępowania w tych sprawach, aby mogły one przebiegać szybko i sprawnie.

Tym, czego nie widzimy w tym projekcie ustawy, ale rozumiem, że to będzie ewentualnie kwestia aktów wykonawczych, a przede wszystkim budżetu Państwowej Komisji Wyborczej, jest zapewnienie Państwowej Komisji Wyborczej narzędzi do tego, aby w sposób należyty i sprawny wykonywała uprawnienia wynikające z tych zapisów ustawy. Tym, co, jak myślę, także powinniśmy ująć wprost w Kodeksie wyborczym, a czego w tej chwili nie mamy jeszcze w naszym prawodawstwie, jest kwestia wykorzystywania narzędzi sztucznej inteligencji do tworzenia przekazu, do tworzenia treści politycznych w kampaniach wyborczych, które także mogą mieć istotny wpływ. W mojej ocenie w przypadku każdego materiału mającego znamiona agitacji wyborczej, będącego materiałem wyborczym w rozumieniu Kodeksu wyborczego, który został wytworzony z wykorzystaniem systemów sztucznej inteligencji, powinno się określić, że został stworzony przy wykorzystaniu tych narzędzi. Po części oczywiście to mogą być bardzo drobne zmiany prowadzące jedynie, powiedzmy, do korekty czyjejś fryzury, ale mogą one wytwarzać także tzw. deepfake’i, np. sprawiające wrażenie, że ktoś coś powiedział, podczas gdy tak naprawdę jest to nagranie, film wygenerowany przez generatywną sztuczną inteligencję, a wpływający wprost na wynik wyborczy w Polsce. Myślę, że nad tym też powinniśmy pracować.

Co do tego projektu ustawy chcę powiedzieć, że klub Centrum w całości popiera przedłożenie senackie. Oczywiście będziemy nad tą ustawą pracować nadal w komisji. Dziękuję bardzo. (Oklaski)