Wystąpienie: Wioletta Maria Kulpa

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Chciałabym zwrócić uwagę na narastający problem związany z realizacją inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz życie mieszkańców na przykładzie dwóch spraw z terenu powiatu płockiego.

Pierwsza dotyczy planowanej inwestycji w miejscowości Ślepkowo Szlacheckie w gminie Radzanowo w fermę indyków o obsadzie ok. 80 tys. sztuk. Z uzyskanych informacji wynika, że na etapie realizacji tej inwestycji Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska oraz powiatowy lekarz weterynarii nie posiadają kompetencji do jej opiniowania ani kontroli. Oznacza to, że inwestycja o dużym potencjale oddziaływania na środowisko może być realizowana bez bieżącego nadzoru wyspecjalizowanego organu.

Druga sprawa dotyczy inwestycji na terenie gminy Mała Wieś, gdzie planowana jest budowa tuczarni trzody chlewnej. W tym przypadku mamy do czynienia z próbą obejścia przepisów poprzez sztuczny podział inwestycji na mniejsze części na kilka działek i formalnie odrębne przedsięwzięcia, które poniżej progu 2 tys. sztuk nie wpływają na przepisy specjalistyczne. W praktyce jednak całość stanowi jedną inwestycję, która łącznie obejmuje niemal 4 tys. tuczników i powinna być traktowana jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko.

Tego typu działania nie tylko podważają sens obowiązujących przepisów, ale też ograniczają udział społeczny w procesach i tym samym narażają mieszkańców na uciążliwości związane z odorami, transportem i degradacją środowiska, a także prowadzą do nierównego traktowania inwestorów.

W obu przypadkach widzimy wyraźną lukę systemową: brak skutecznego nadzoru na etapie realizacji inwestycji, możliwość obchodzenia prawa poprzez dzielenie przedsięwzięć i niewystarczającą ochronę mieszkańców terenów wiejskich. Dlatego konieczne są pilne działania legislacyjne, w szczególności uznawanie powiązanych inwestycji za jedno przedsięwzięcie, rozszerzenie kompetencji Inspekcji Ochrony Środowiska i służb weterynaryjnych na etapie realizacji inwestycji oraz wzmocnienie mechanizmów kontroli i udziału społecznego. Prawo nie może być tworzone po to, by je obchodzić. Musi być skuteczne i równe dla wszystkich oraz realnie chronić obywateli. Dziękuję bardzo. (Oklaski)