Wystąpienie: Magdalena Sroka

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Drodzy Samorządowcy tak licznie przybyli dzisiaj do Sejmu, których serdecznie pozdrawiam z tego miejsca! Pozwólcie, że pozdrowię również waszych mieszkańców: Cedr Wielkich, Chmielna, Gdańska, Gdyni, Gniewa, Gniewina, Helu, Jastarni, Kartuz, Kolbud, Kosakowa, Krynicy Morskiej, Lęborka, Lichnowy, Lini, Liniewa, Luzina, Łęczycy, Malborka, Miłoradza, Nowego Dworu Gdańskiego, Nowego Stawu, Ostaszewa, Pelplina, gminy Pruszcz Gdański, miasta Pruszcz Gdański, Przodkowa, Przywidza, Pszczółek, gminy Puck, miasta Puck, Redy, Rumi, Sierakowic, Skarszew, Somonina, Sopotu, Stegny, Stężycy, Subków, Suchego Dębu, Sulęczyna, Szemudu, Sztumu, Sztutowa, gminy Tczew, miasta Tczew, Trąbek Wielkich, gminy Wejherowo, miasta Wejherowo, Władysławowa, Żukowa, powiatu gdańskiego, kartuskiego, lęborskiego, malborskiego, nowodworskiego, puckiego, sztumskiego, tczewskiego i wejherowskiego.

(Głos z sali: Teraz sołectwa.)

To mieszkańcy właśnie tych 61 samorządów zabiegali o to przez wszystkie lata, żeby dzisiaj doszło do tego historycznego momentu, historycznego momentu dla wszystkich mieszkańców Pomorza. O uchwalenie tej ustawy zabiegano od lat. Nie tylko wśród samorządowców i ekspertów, ale przede wszystkim wśród mieszkańców. Dziś region stoi przed szansą na jedną z najważniejszych zmian ustrojowych od wielu lat. Powstanie zintegrowanej metropolii może stać się silnym impulsem rozwojowym, który wyraźnie wpłynie na codzienne funkcjonowanie ponad 1,5 mln osób. Komfort i jakość życia pomorskich rodzin mogą się realnie poprawić pod warunkiem, że ustawa zyska poparcie wszystkich ugrupowań politycznych. Kluczowe znaczenie ma tutaj współpraca ponad podziałami. Właśnie taka zgoda i wspólne działanie przesądzą o sukcesie tej ustawy.

Od 2017 r. z sukcesem działa związek metropolitarny na Śląsku, gdzie dobro mieszkańców i regionu okazało się ważniejsze niż polityczne spory. Dlatego cieszę się z koncyliacyjnego tonu pana posła Kacpra Płażyńskiego, który zadeklarował, że będziecie państwo pracować nad projektem ustawy. Istnieje nadzieja, że podobnie ta ustawa przejdzie i zwycięży Pomorze. Priorytetem powinny być potrzeby mieszkańców, a nie partyjne interesy, a ewentualne konflikty polityczne powinny ustąpić miejsca odpowiedzialnej współpracy.

Waga tej sprawy jest ogromna, a możliwe korzyści bardzo namacalne. Kluczowym elementem jest stworzenie sprawnie działającego, zintegrowanego systemu transportu publicznego z jednym biletem, co może wyraźnie podnieść konkurencyjność gospodarczą całego regionu i sprzyjać tworzeniu lepszych miejsc pracy.

To projekt, który ma zapewnić bardziej równomierny rozwój całego regionu. O jego realizację od wielu lat zabiega 61 samorządów, głównie z mniejszych gmin wiejskich i miejsko-wiejskich. Ich przedstawiciele często zaznaczają w trakcie rozmów, że Gdańsk, Gdynia poradzą sobie. Dla mniejszych miejscowości i powiatów to jednak kluczowa kwestia, która może przesądzić o ich przyszłości. Bez takich rozwiązań trudno mówić będzie o rozwoju i zwiększaniu konkurencyjności. Odrzucenie ustawy z powodów politycznych oznaczałoby w praktyce dalsze pogłębianie problemów komunikacyjnych i rozwojowych dotyczących setek tysięcy mieszkańców gmin na Pomorzu.

Najważniejsze założenia tej ustawy to właśnie rozwiązania w transporcie publicznym i mobilności, planowaniu przestrzennym i rozwoju, ochronie środowiska i adaptacji do zmian klimatu, także wspólnego promowania regionu.

Transport publiczny i mobilność. Jednym z największych i najważniejszych problemów mieszkańców jest brak jednolitego systemu komunikacji. Mimo że w tej chwili jest możliwość dopłat do transportu miejskiego, publicznego, nie rozwiązuje to kwestii łączenia transportu między jedną a drugą gminą. Ta ustawa takie bariery zniesie. Zarządzanie transportem zostanie przekazane związkowi metropolitalnemu przy wsparciu samorządu województwa. W efekcie powstanie jeden wspólny system biletowy obejmujący cały obszar metropolii, niezależnie od środka transportu.

Planowanie przestrzenne i rozwój. Po latach niekontrolowanej suburbanizacji ustawa daje możliwość wspólnego planowania przestrzennego w skali całej metropolii. Nie oznacza to ograniczenia autonomii gmin, bo każda z nich nadal decyduje o swoim rozwoju, ale umożliwia lepszą koordynację działań i uzgadnianie wspólnych kierunków. To szansa na bardziej racjonalne zarządzanie przestrzenią i ograniczenie kosztów wynikających z chaosu urbanistycznego, które w skali kraju szacowane są na dziesiątki milionów złotych rocznie. Związek metropolitalny przejmie także część zadań związanych z rozwojem regionalnym i wykorzystywaniem środków unijnych, w tym ze zintegrowanymi inwestycjami terytorialnymi.

Wspólna strategia rozwoju przygotowana we współpracy samorządów, uczelni i przedsiębiorców ma na celu podniesienie innowacyjności regionu i jego pozycji w Europie. Związek metropolitalny połączy siły gospodarki i uczelni, co przyniesie potężny zwrot. Badania z 2023 r. wskazują, że każda złotówka wydana na naukę oddaje gospodarce od 13 do 14 zł wzrostu PKB. To właśnie może nastąpić na Pomorzu dzięki współpracy z uczelniami.

Ochrona środowiska, adaptacja do zmian klimatu i metropolitalny plan adaptacji. Ponieważ skutki zmian klimatu nie zatrzymują się na granicach administracyjnych, ustawa przewiduje stworzenie wspólnego planu adaptacji klimatycznej dla całego obszaru metropolitalnego.

Wspólna promocja regionu. Myślę, że to też jest ważny element tego, co ustawa pozwoli zdziałać dla Pomorza. Do tego będzie wspólna walka o inwestorów i dobrze płatne miejsca pracy. W warunkach globalnej konkurencji regiony muszą działać jak jeden organizm, aby skutecznie przyciągać inwestycje i tworzyć miejsca pracy. Wspólna promocja metropolii pozwoli budować silną markę regionu, co zwiększy jego atrakcyjność dla inwestorów i ułatwi tworzenie nowoczesnych miejsc pracy, także poza dużymi miastami. Uregulowana metropolia to gwarancja tworzenia nowoczesnych miejsc pracy. Dzięki temu mieszkańcy Kartuz, Żuław czy Kociewia znajdą ambitne zatrudnienie blisko swoich domów i nie będą musieli emigrować za granicę. Obecnie region wciąż zmaga się z wyzwaniami niższej wartości dodanej usług w porównaniu z usługami w bardziej rozwiniętych obszarach Europy. Koordynacja działań gospodarczych i promocyjnych ma pomóc w przejściu z modelu opartego na taniej pracy do gospodarki opartej na innowacjach.

To jest ważna ustawa, nad którą pracowano od lat. Jednak metropolia to również większe pieniądze dla całego państwa. Właśnie silne metropolie są w stanie zapewnić Polsce trwały rozwój gospodarczy, na czym skorzystają zarówno mieszkańcy miast oraz miasteczek, jak i mieszkańcy wsi. Uchylenie się od działania w tej sprawie przez kolejną kadencję byłoby de facto działaniem na szkodę naszego kraju.

Polskie Stronnictwo Ludowe będzie popierało ten projekt ustawy. Deklarujemy pełną współpracę podczas najbliższych posiedzeń komisji, które odbędą się już na następnym posiedzeniu Sejmu. Jeszcze raz pozdrawiam nie tylko wszystkich mieszkańców samorządów, które dzisiaj należą do związku metropolitalnego, ale także wszystkich mieszkańców Pomorza. Jestem przekonana i wierzę w to (Dzwonek), że przyjęcie tej ustawy będzie dobre dla nas wszystkich. Dziękuję bardzo. (Oklaski)