Wystąpienie: Witold Tumanowicz

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Nie będzie zgody całego Sejmu. Według tego projektu ustawy Grecy mieliby zostać dziesiątą w Polsce mniejszością narodową. To oznacza przyznanie kolejnej grupie pełnego katalogu uprawnień przewidzianych ustawą o mniejszościach narodowych i etnicznych. Mówimy o środowisku liczącym ledwie 5,5 tys. osób, a koszt dla budżetu państwa szacowany jest na ok. 800 tys. zł rocznie. W praktyce oznacza to nowe obowiązki dla państwa. Finansowanie działalności kulturalnej, wsparcie edukacji w języku greckim, możliwość wprowadzenia tego języka do szkół, a w określonych przypadkach także używanie go jako języka pomocniczego w administracji czy wprowadzenie dwujęzycznych oznaczeń.

I tu pojawia się zasadnicze pytanie: Po co to w ogóle? Nie widać naprawdę żadnej realnej potrzeby społecznej ani państwowej. Trudno oprzeć się wrażeniu, że chodzi raczej o sztuczne rozszerzanie katalogu mniejszości i tworzenie kolejnych zadań dla Komisji Mniejszości Narodowych i Etnicznych niż o rozwiązanie rzeczywistego problemu.

Polska ma jasno określone kryteria uznawania mniejszości narodowych, w tym wymóg wielopokoleniowej, co najmniej 100-letnej obecności na terytorium państwa. W przypadku Greków ten warunek od lat budzi wątpliwości. Mamy do czynienia głównie z migracją powojenną, a nie z historycznie ukształtowaną, wielowiekową wspólnotą.

Można i należy szanować i podziwiać kulturę grecką, jej dorobek cywilizacyjny, historię, wpływ na Europę - to nie podlega dyskusji - ale czym innym jest szacunek dla kultury, a czym innym nadawanie specjalnego statusu prawnego, który rodzi konkretne konsekwencje finansowe i ustrojowe. Państwo polskie nie powinno mnożyć przywilejów bez wyraźnej potrzeby. Mniejszości narodowe to nie jest katalog do dowolnego rozszerzania. To jest instytucja o określonym sensie historycznym i społecznym, a to Polak ma być gospodarzem we własnym państwie.

Skoro tak naprawdę macie tę determinację, by w Polsce rozszerzać katalog mniejszości, rząd powinien raczej wreszcie skutecznie naciskać na Niemcy, by uznały Polaków za mniejszość narodową. Mówimy o ponad 2 mln osób, nie o 5,5 tys., mówimy o 2 mln osób polskiego pochodzenia, które nie mają tam takich praw jak inne uznane grupy, tym bardziej że status ten istniał przed wojną i został zniesiony przez nazistowskie Niemcy delegalizacją Związku Polaków w Niemczech w 1940 r., a po 1989 r. nigdy go nie przywrócono, mimo traktatu z 1991 r. Chociaż element tej determinacji, którą wkładacie w rozszerzanie katalogu mniejszości narodowych w Polsce, włóżcie w to, aby rzeczywiście naciskać na Niemcy, aby uznali tam Polaków za mniejszość narodową, i zajmijcie się prawami Polaków, a nie tak kurczącą się mniejszością grecką.

Konfederacja nie poprze tej ustawy. Dziękuję. (Oklaski)