Wystąpienie: Wioletta Maria Kulpa

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! 21 kwietnia, po 81 latach w miejscowości Zagroba w powiecie płockim odbyły się państwowe uroczystości pogrzebowe śp. Franciszka Borowskiego, śp. Adama Fabiszewskiego, śp. Czesława Kopra i śp. Adama Sawickiego, czterech członków podziemia niepodległościowego, żołnierzy niezłomnych, których szczątki odnalazł IPN. W maju 2024 r. zespół Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN przeprowadził prace poszukiwawcze w miejscowości Łęg Probostwo. Na terenie należącym w latach wcześniejszych do MO ujawniono szczątki czterech osób. W wyniku badań genetycznych ustalono, że czterej żołnierze zginęli z rąk grupy egzekucyjnej "Szwadron Śmierci" dowodzonej przez Władysława Rypińskiego ps. Rypa. Ofiarą ich zbrodniczej działalności padło ponad 50 osób z powiatów płockiego i sierpeckiego. 16 grudnia 1945 r. zamaskowani zbrodniarze MO i UB wpadli do ich domów, porwali ich tego samego dnia. Byli torturowani, zostali zamordowani strzałem w tył głowy. Po bestialskim mordzie zostali wrzuceni do wykopanego dołu bez czci i honoru. Rodziny przez blisko 80 lat szukały ich ciał.

Pogrzeb po 81 latach od ich zamordowania był uroczystością niezwykle poruszającą. Po wielu latach niepamięci i braku godnego upamiętnienia ofiary tych tragicznych wydarzeń zostały wreszcie pochowane z należytym honorem. To moment, który ma ogromne znaczenie nie tylko dla rodzin, ale także dla całej lokalnej społeczności i dla nas wszystkich jako wspólnoty narodowej. Przez dziesięciolecia prawda o tych wydarzeniach była przemilczana lub zniekształcana. Dziś naszym obowiązkiem jest przywracanie pamięci (Dzwonek) i oddawanie sprawiedliwości tym, którzy zostali pozbawieni życia w dramatycznych okolicznościach, często tylko dlatego, że byli wierni Polsce i swoim wartościom. Takie uroczystości jak ta w Zagrobie przypominają nam, jak ważna jest troska o prawdę historyczną. Pokazują, że państwo polskie ma obowiązek nie tylko badać trudne karty swojej historii, ale także godnie upamiętniać ofiary i wspierać ich rodziny. To również wyraźny sygnał, że nie ma zgody na zapomnienie, że pamięć o bohaterach nawet po wielu latach powraca i znajduje swoje należne miejsce w historii Polski. Cześć i chwała bohaterom! Dziękuję. (Oklaski)