Wystąpienie: Adam Luboński

Stanowisko

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polska 2050 przedstawiam stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o środkach ograniczających, zawartego w druku nr 3003.

Sankcje mają sens tylko wtedy, kiedy są skuteczne. Jeżeli można je ominąć przez podstawioną spółkę, ukrycie majątku, pośrednika czy fikcyjną transakcję, to przestają być realnym narzędziem nacisku, a stają się tylko zapisem na papierze. I właśnie dlatego ta ustawa jest potrzebna. Dzisiaj polskie przepisy dotyczące wykonywania sankcji są rozproszone w różnych aktach prawnych. Projekt tworzy jeden uporządkowany system, określa kompetencje poszczególnych organów państwa, zasady ich współpracy oraz odpowiedzialność za naruszanie i obchodzenie sankcji. To szczególnie ważne w sytuacji, w której bezpieczeństwo Polski nie zaczyna się już wyłącznie na naszej granicy.

Wojna w Ukrainie pokazała bardzo wyraźnie, że współczesna agresja to nie tylko czołgi, rakiety i żołnierze. To również pieniądze, handel, technologie, próby obchodzenia sankcji, cyberprzestrzeń i działania prowadzone w środowisku informacyjnym. Dlatego projekt wprowadza również możliwość zastosowania krajowych środków ograniczających wobec osób i podmiotów bezpośrednio lub pośrednio wspierających obcą ingerencję i manipulację informacjami, jeżeli działania te są wymierzone m.in. w bezpieczeństwo narodowe, nienaruszalność naszych granic, interesy lub pozycję międzynarodową Polski.

To ważne narzędzie. Ale chcę powiedzieć jasno: musi być stosowane precyzyjnie i zgodnie z prawem. Krytyka rządu, działalność dziennikarska czy spór polityczny nie mogą być utożsamiane z obcą ingerencją. Państwo demokratyczne musi umieć jednocześnie chronić bezpieczeństwo i wolność debaty publicznej.

Projekt wzmacnia także odpowiedzialność za łamanie sankcji. Karane będzie m.in. udostępnianie majątku osobom objętym sankcjami, niezablokowanie ich środków, ukrywanie majątku, nielegalny obrót towarami objętymi ograniczeniami czy świadczenie zakazanych usług. W najpoważniejszych przypadkach odpowiedzialność karna może sięgać 12 lat pozbawienia wolności.

Powstanie również Zespół do spraw Środków Ograniczających przy ministrze właściwym do spraw zagranicznych. Ma on koordynować działania instytucji odpowiedzialnych za wykonywanie sankcji i wymianę informacji.

Wysoka Izbo! Sankcje nie są celem samym w sobie. Są instrumentem polityki bezpieczeństwa państwa. Jeżeli Unia Europejska nakłada sankcje, Polska musi mieć narzędzia, aby je skutecznie wykonywać. Jeżeli ktoś próbuje je świadomie obchodzić, państwo musi potrafić na to zareagować. Bo bezpieczeństwa państwa nie buduje się wyłącznie poprzez uchwalanie przepisów. Buduje się je również poprzez ich skuteczne egzekwowanie.

Klub Parlamentarny Polska 2050 popiera skierowanie projektu zawartego w druku nr 3003 do dalszych prac parlamentarnych. Dziękuję.