Wystąpienie: Dorota Marek

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicji Obywatelskiej mam przyjemność zaprezentować stanowisko wobec projektu ustawy o środkach ograniczających.

Proponowana regulacja to dojrzały, kompleksowy i niezwykle potrzebny akt prawny, prawdziwa konstytucja sankcyjna, która wreszcie buduje w Polsce profesjonalny i szczelny system ochrony naszej państwowości.

Gdy przyjrzymy się historii ostatniej dekady, obraz jest jednoznaczny. Rządy Prawa i Sprawiedliwości w obszarze wdrażania i egzekwowania sankcji pozostawiły po sobie ogromny chaos i instytucjonalną prowizorkę. Poprzednicy ograniczali się głównie do głośnych politycznych deklaracji przed kamerami i pisania przepisów na kolanie pod wpływem emocji. Rozwiązania prawne były rozproszone w wielu różnych aktach, co w praktyce paraliżowało organy administracji, wywoływało niekończące się spory kompetencyjne i tworzyło ogromną niepewność prawną, w szczególności dla polskich przedsiębiorców, którzy nie wiedzieli, jak właściwie te przepisy stosować.

Co więcej, luka za luką w przepisach tworzyła pole do prób ich obchodzenia. My ten etap bezmyślnego łatania dziur definitywnie kończymy. Przedłożony projekt realizuje zasadę kompleksowości wyrażonej w "Zasadach techniki prawodawczej". Porządkuje i jednoczy zasady stosowania sankcji unijnych oraz krajowych w jednym, spójnym i czytelnym akcie.

Chcę zwrócić uwagę Wysokiego Sejmu na konkretne kluczowe zapisy tej ustawy. Ustawa jasno przypisuje zadania 14 organom administracji publicznej oraz tworzy interdyscyplinarny zespół do spraw środków ograniczających przy Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Kończymy ze spychologią. Dajemy państwu jeden zintegrowany mechanizm monitorowania i egzekwowania sankcji.

Projekt transponuje do polskiego porządku prawnego dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej 2024/1226. Definiujemy przestępstwa związane z naruszeniem sankcji, likwidując zjawisko tzw. forum shopping i czytelnie rozgraniczamy odpowiedzialność karną od administracyjnych kar pieniężnych nakładanych do kwoty 20 mln zł. Potwierdzamy i precyzujemy nasze autonomiczne prawo do nakładania komplementarnych środków krajowych w oparciu o przesłankę bezpieczeństwa narodowego oraz nienaruszalność granic. Katalog środków od zamrożenia aktywów przez wykluczenie z zamówień publicznych po zakazy sektorowe wprowadzane rozporządzeniem Rady Ministrów jest jasny i precyzyjny. Wprowadzamy przejrzyste reguły ustanawiania zarządu przymusowego w celu zbycia lub przejęcia własności na rzecz Skarbu Państwa. Co niezwykle istotne, przy ustalaniu ewentualnych odszkodowań ustawodawca nakazuje uwzględnić zasadę wzajemności. Państwo musi szanować prawa majątkowe Polaków.

Fundamentalnym zapisem jest gwarancja solidarności społecznej i osłony pracowników. Zapewniamy wypłatę świadczeń z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych dla osób zatrudnionych w podmiotach objętych sankcjami. Ciężar walki z wrogiem i reżimami, nielegalną agresją nigdy więcej nie będzie przerzucany na barki zwykłych polskich pracowników i ich rodzin.

Ta ustawa daje polskim służbom i organom administracji nowoczesne, przewidywalne i skuteczne narzędzia działania. Przechodzimy od ery reaktywnego chaosu do ery dojrzałego, odpowiedzialnego zarządzania bezpieczeństwem państwa i stabilnością naszej gospodarki. W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicji Obywatelskiej z pełnym przekonaniem wnoszę o skierowanie ustawy do dalszych prac w komisji. Dziękuję. (Oklaski)