Wystąpienie: Jarosław Sachajko

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Popieramy uchwałę upamiętniającą 100. rocznicę urodzin Tadeusza Konwickiego, jednego z największych twórców polskiej literatury i filmu XX w. Tadeusz Konwicki był pisarzem, scenarzystą i reżyserem, ale przede wszystkim był świadkiem polskiego losu. Urodzony na Wileńszczyźnie, wyrastał z doświadczenia Kresów, wojny, utraty rodzinnego świata, a później także powojennego zniewolenia. Żył w systemie, który próbował podporządkować sobie człowieka, pamięć, kulturę i sumienie. Jego twórczość nie była wygodna, nie była propagandowa, nie była pisana pod władzę ani pod chwilową modę. Była pełna ironii, melancholii, niepokoju i pytań o odpowiedzialność. W takich książkach jak "Mała apokalipsa", "Sennik współczesny", "Kalendarz i klepsydra", "Kronika wypadków miłosnych" czy "Nic albo nic" opisywał człowieka zagubionego w historii, ale wciąż walczącego o godność. Konwicki pokazywał, że literatura nie musi krzyczeć, aby być mocna. Czasem wystarczy uczciwie opisać lęk, pamięć, samotność i upokorzenie, aby powiedzieć o Polsce więcej niż niejeden oficjalny dokument.

Wielka była również jego rola w polskim kinie. Był pierwszym kierownikiem literackim zespołu filmowego "Kadr". Współtworzył polską szkołę filmową. Jako reżyser i scenarzysta nadał polskiemu kinu wymiar moralny i egzystencjalny. Filmy takie jak "Ostatni dzień lata", "Salto", "Jak daleko stąd, jak blisko", "Dolina Issy" czy "Lawa" pozostają ważną częścią naszego dziedzictwa.

Wysoka Izbo! Ta uchwała jest potrzebna, ale sama uchwała nie wystarczy. Twórczość Konwickiego powinna wracać do szkół, bibliotek, mediów publicznych i debaty o kulturze. Nie możemy przypominać wielkich polskich twórców tylko przy okazji okrągłych rocznic. Dziękuję. (Oklaski)