Wystąpienie: Elżbieta Gapińska
KO 13.05.2026, godz. 17:54, 57. posiedzenie Sejmu, Poseł
Punkt porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia 100. rocznicy urodzin Tadeusza Konwickiego (druki nr 2275 i 2483).
Wszystko, co napisał na swoich stronach, wyznaczało jego rangę literacką - to słowa, których autorem był Kazimierz Kutz, a które także pięknie otwierają znakomity - tu dziękuję panu Krzysztofowi Mieszkowskiemu - projekt uchwały w sprawie upamiętnienia 100. rocznicy urodzin Tadeusza Konwickiego. Są bardzo trafnym podsumowaniem jego twórczości.
Konwicki był twórcą niebanalnym, niespokojnym duchem, który pełen ironii i melancholii stał się, jak napisano w uchwale, z czasem jednym z najważniejszych twórców niezgody. Niezwykła osobowość inspirowała Polaków w XX w., dlatego że był autentyczny, wierny swoim doświadczeniom, które często były trudne, szczególnie w okresie PRL-u. Zawsze był także wierny Wileńszczyźnie, która stała się dla niego mityczną Arkadią. Był twórcą kompletnym, bo jego literacki dorobek obejmuje takie dzieła jak "Mała apokalipsa", "Kronika wypadków miłosnych", "Wniebowstąpienie". Tworząc polską szkołę filmową, nadał kinu polskiemu nowy wymiar: egzystencjalny i metafizyczny, a bohater, który pojawia się w filmach takich jak "Dolina Issy", "Lawa", "Jak daleko stąd, jak blisko", "Salto" czy "Ostatni dzień lata", przeżywa trudne dylematy moralne, tak jak wiele osób, które żyły w tamtym czasie, mierząc się z demonami przeszłości, wojny, komunizmu, własnymi ograniczeniami i pragnieniami.
Pewnie niewiele osób wie, że karierę literacką zaczynał jako reportażysta i rysownik, zadebiutował zaś zatrzymaną przez cenzurę komunistyczną powieścią "Rojsty". I chociaż początkowo w latach 40. i 50. był określany jako pryszczaty, bo był kojarzony z autorami socrealistycznymi, to jednak już w latach 60. zaczął narastać jego konflikt z władzami komunistycznymi, bo kilkakrotnie podpisywał listy protestacyjne w obronie osób represjonowanych. Były to listy o charakterze humanitarnym. Wyraz przeżyć tego pokolenia to jedna z najważniejszych książek literatury powojennej - "Sennik współczesny".
Wielki wpływ na życie wielu osób miała "Mała apokalipsa", najsłynniejsza chyba powieść Konwickiego, pokazująca rozkład PRL-u. Był przez wielu traktowany jako kontynuator... (Gwar na sali)
Pani marszałek, tak mi przeszkadzają, naprawdę. Rozmawiają państwo z jednej strony i z drugiej. Ja po prostu nawet nie słyszę tego, co mówię. Bardzo proszę o ciszę.
Był przez wielu traktowany jako kontynuator prozatorskiej tradycji Żeromskiego i Witkiewicza.
Klub Koalicji Obywatelskiej będzie popierał projekt tej uchwały. Uważamy, że to jest uchwała kompletna. Nie potrzebuje ona żadnych poprawek, dlatego że my wszyscy (Dzwonek) doskonale wiemy, jaką rolę w historii polskiej literatury, mówiąc nawet szerzej, polskiej sztuki, polskiego kina pełnił Tadeusz Konwicki. Dziękuję. (Oklaski)
W tej sprawie
Poselski projekt uchwały w sprawie upamiętnienia 100. rocznicy urodzin Tadeusza Konwickiego (druki nr 2275, 2483)
Zapis w stenogramie Sejmu (otwiera się w nowej karcie) | Transmisja z dnia posiedzenia (wystąpienie ok. godz. 17:54) (otwiera się w nowej karcie)
Źródło: System Informacyjny Sejmu, stan danych: 24.09.2026 04:35
Zdjęcie: fot. Kancelaria Sejmu

