Wystąpienie: Łukasz Ściebiorowski

Dziękuję.

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panowie Ministrowie! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec ustawy o zmianie ustawy o zarządzaniu kryzysowym oraz niektórych innych ustaw.

Stoimy dziś przed decyzjami, które dotyczą fundamentów bezpieczeństwa państwa i całej Unii Europejskiej oraz codziennego poczucia bezpieczeństwa naszych obywateli. Nowelizacja ustawy o zarządzaniu kryzysowym oraz innych ustaw to nie jest zmiana techniczna. To realna odpowiedź na nowe czasy i nowe zagrożenia, tak jak było w przypadku wdrażania ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej. Bezpieczeństwo musi być dla nas wszystkich priorytetem. Widzimy wyraźnie, że świat się zmienił. Wojna za naszą wschodnią granicą, zagrożenia hybrydowe, cyberataki czy ekstremalne zjawiska pogodowe, a wcześniej pandemia COVID pokazują, że państwo musi działać szybciej, sprawniej i bardziej przewidywalnie.

Nie wystarczy już reagować. Trzeba umieć przewidywać i zapobiegać, a kluczem do tego jest z pewnością sprawne zarządzanie kryzysowe. Stanowi ono bowiem fundament bezpieczeństwa państwa na szczeblu krajowym i samorządowym, bezpieczeństwa organizacji oraz obywateli. Pozwala na minimalizowanie skutków nieprzewidzianych zdarzeń i szybki powrót do normalności. To systematyczny proces, który obejmuje zapobieganie, przygotowanie, reagowanie i usuwanie skutków kryzysu. Wyróżnić możemy tu główne powody, dla których sprawne zarządzanie kryzysowe jest tak ważne: ochrona życia i zdrowia, minimalizowanie strat, zapobieganie i gotowość, ciągłość działania, przepływ informacji i poczucie bezpieczeństwa.

Odpowiedzią na to jest właśnie nowelizowana ustawa zawarta w druku sejmowym nr 2355, której głównymi celami są implementacja dyrektywy CER mającej na celu zwiększenie fizycznej odporności infrastruktury krytycznej w Unii Europejskiej, wdrożenie unijnych przepisów dotyczących odporności podmiotów krytycznych, co wymusza poszerzenie kręgu podmiotów objętych regulacją, oraz wprowadzenie nowych obowiązków w zakresie audytów i planowania.

Ochrona infrastruktury krytycznej to nowe podejście do zarządzania ryzykiem. Obejmuje ocenę zagrożeń i plany ciągłości działania, wzmocnienie Rządowego Centrum Bezpieczeństwa, które zyska silniejszą pozycję w systemie zarządzania kryzysowego, oraz dostosowanie prawne, ujednolicenie terminów cykli planistycznych z regulacjami Unii Europejskiej. Najważniejsze zmiany obejmują, tak jak mówiłem, opracowanie na szczeblu centralnym dokumentu rządowego i wprowadzenie tzw. krajowej oceny ryzyka, która zastąpi dotychczas funkcjonujący raport o zagrożeniach bezpieczeństwa narodowego i pozwoli lepiej planować działania na wszystkich poziomach administracji, a także uporządkowanie planowania kryzysowego poprzez wyraźne rozdzielenie zarządzania ryzykiem i reagowania.

Krajowa ocena ryzyka w obszarze planowania cywilnego wykorzystywana będzie na potrzeby opracowania krajowego planu zarządzania kryzysowego oraz planów zarządzania kryzysowego ministrów, kierowników urzędów centralnych, wojewodów, jak również planów zarządzania kryzysowego na szczeblu powiatu oraz gminy. Każdy z planów będzie zawierał część obejmującą zarządzanie ryzykiem, działania w zakresie zapobiegania sytuacjom kryzysowym i przygotowania do ich wystąpienia oraz część dotyczącą reagowania kryzysowego, działań w zakresie reagowania w przypadku wystąpienia sytuacji kryzysowej oraz usuwania jej skutków.

Projekt wzmacnia również system ochrony infrastruktury krytycznej, czyli tego wszystkiego, co musi działać zawsze: energii, transportu, systemów łączności. Bezpieczeństwo państwa zaczyna się od sprawnego funkcjonowania jego podstaw i kluczowych dla niego podmiotów. Wprowadzone zostają nowe standardy bezpieczeństwa, mechanizmy nadzoru oraz możliwości kontroli i egzekwowania obowiązków.

Ustawa stanowi ważny krok w kierunku budowy nowoczesnego, spójnego i skutecznego systemu bezpieczeństwa państwa. Wprowadza nowoczesne podejście oparte na analizie ryzyka, porządkuje system planowania i wzmacnia współpracę między rządem a samorządami. Odpowiada też na realne problemy, które przez lata zgłaszały gminy, powiaty czy województwa: brak spójności, nadmiar biurokracji i niedostosowanie przepisów do praktyki. To jest odpowiedzialny, europejski, przyszłościowy projekt. Pokazuje, że państwo może działać mądrze, nie tylko reagując na kryzysy, ale też im zapobiegając.

Tu powinny paść pytania: Czy możemy sobie jako państwo pozwolić, aby system zarządzania kryzysowego nie odpowiadał na takie wyzwania jak cyberataki, zagrożenia hybrydowe czy zmiany klimatu? Nie, nie możemy. Czy możemy zadbać o ciągłość funkcjonowania usług kluczowych dla obywateli bez wzmocnienia ochrony infrastruktury krytycznej? Nie. Czy państwo może sobie dziś pozwolić na brak nowoczesnego, spójnego systemu zarządzania kryzysowego zgodnego ze standardami Unii Europejskiej? Nie.

Dlatego jako Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska będziemy głosować za przyjęciem tej ustawy, co w imię odpowiedzialności za państwo i jego bezpieczeństwo rekomendujemy również całej Wysokiej Izbie.

Na koniec, zanim jeszcze złożę poprawki, chciałbym podziękować wszystkim na czele z przedstawicielami Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, którzy (Dzwonek) pracowali nad tym projektem ustawy.

Pani marszałek, chciałbym jeszcze złożyć w imieniu klubu trzy poprawki. Pierwsza poprawka, w art. 6zzb, ust. 1: nadać brzmienie... Podmiot krytyczny zapewnia udział...

Wicemarszałek Monika Wielichowska:

Pani pośle, dziękuję bardzo. Przeczytamy sobie na posiedzeniu komisji wszystkie trzy poprawki.

Poseł Łukasz Ściebiorowski:

Dobrze, jeżeli będzie taka potrzeba, to ewentualnie jeszcze je uzupełnimy. W imieniu klubu parlamentarnego składam trzy poprawki na ręce pani marszałek. Dziękuję bardzo. (Oklaski)