Wystąpienie: Jarosław Sachajko

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Prawo do pełnomocnika powinno być święte. To nie jest przywilej, to nie jest uprzejmość prokuratora. To nie jest coś, co aparat państwa może obywatelowi łaskawie przyznać albo nie. Jeżeli człowiek staje wobec prokuratury, wobec przesłuchania, wobec machiny państwa, to ma mieć prawo do profesjonalnej pomocy. Zawsze. Bez proszenia się, bez uznaniowości, bez decyzji prokuratora, czy pełnomocnik się podoba czy nie, i bez późniejszego wielotygodniowego czekania, aż sąd łaskawie rozpozna zażalenie. Bo w postępowaniu karnym czas jest wszystkim. Przesłuchania nie da się cofnąć. Presji psychicznej nie da się wymazać. Błędu nie da się zawsze naprawić. Człowiek, który zostaje sam w pokoju przesłuchań wobec funkcjonariuszy państwa, często jest w sytuacji dramatycznie nierównej.

Ten projekt idzie w dobrym kierunku, dlatego że odbiera prokuraturze możliwość kontrolowania samej siebie. Ale powiedzmy jasno: to za mało. Tu nie powinno być pytania, czy prokurator dopuści pełnomocnika, tu nie powinno być pytania, czy sąd po czasie tę decyzję zmieni. Pełnomocnik ma być wtedy, gdy obywatel go chce - natychmiast, przy każdej czynności, która może wpłynąć na jego prawa, bezpieczeństwo i sytuację procesową. Po dramacie śp. pani Barbary Skrzypek opinia publiczna ma prawo pytać, czy państwo zrobiło wszystko, aby człowiek nie został sam wobec presji aparatu ścigania. I właśnie dlatego musimy przyjąć twardą zasadę: nigdy więcej obywatela samotnego wobec prokuratury, nigdy więcej przesłuchań bez realnej możliwości obecności pełnomocnika, nigdy więcej sytuacji, w której prawa człowieka zależą od uznania urzędnika.

Wysoka Izbo! Państwo ma prawo ścigać przestępstwa, ale nie ma prawa łamać człowieka. Nie ma prawa izolować go od pomocy prawnej. Nie ma prawa mówić: najpierw przesłuchamy, a potem się pan odwoła. Dlatego popieramy kierunek tej zmiany. Ale oczekujemy więcej. Prawo do pełnomocnika ma być realne, natychmiastowe i nienaruszalne, bo bez pełnomocnika obywatel nie stoi wobec państwa jak strona postępowania - stoi jak samotny człowiek wobec całej machiny państwowej. Dziękuję.