Wystąpienie: Witold Tumanowicz

Stanowisko

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Projekt dotyczy zwiększenia dotacji dla funduszu emerytalno-rentowego nawet o 1 mld zł, ponieważ środki zaplanowane na 2026 r. okazały się niewystarczające. Rząd wskazuje, że wydatki na świadczenia mogą przekroczyć plan o co najmniej 400 mln zł, a stan środków na początku roku był dodatkowo niższy od zakładanego o ok. 60 mln zł.

Problem polega na tym, że jest to przede wszystkim konsekwencja błędnego oszacowania kosztów. Przy wprowadzaniu renty wdowiej wiadomo było, że z nowych przepisów będą korzystać także osoby pobierające świadczenia z KRUS. Rząd przyznaje dziś, że dokładnej liczby tych osób nie potrafiono ustalić, ponieważ systemy informatyczne KRUS nie gromadzą odpowiednich danych. To nie może być jednak stałym usprawiedliwieniem dla złego planowania wydatków publicznych. Jeżeli system nie pozwala państwu prawidłowo oszacować zobowiązań, należało ten problem rozwiązać wcześniej.

Mamy też zasadnicze pytanie o źródło pieniędzy. Projekt pozwala przenosić zablokowane wydatki z innych części budżetu, ale w przedstawionym uzasadnieniu nie wskazano konkretnie, gdzie znaleziono oszczędności i z jakich zadań mogą pochodzić środki sięgające nawet 1 mld zł. Samo stwierdzenie, że są to wydatki już zapisane w budżecie, nie zastępuje informacji o tym, z czego państwo rezygnuje, aby sfinansować ten wydatek.

Dodatkowo projekt pozwala zmieniać plan finansowy funduszu bez uzyskiwania zgód i opinii przewidzianych w ustawie o finansach publicznych, a cała ustawa ma wejść w życie już następnego dnia po ogłoszeniu. To kolejny przykład działania w trybie awaryjnym zamiast rzetelnego planowania budżetu.

W obecnej sytuacji finansów publicznych rząd powinien przede wszystkim ograniczyć wzrost wydatków i szukać trwałych oszczędności, które pozwolą obniżać obciążenia podatkowe. Nie możemy akceptować modelu, w którym najpierw nie doszacowuje się kosztów, a później w trakcie roku otwiera się możliwość przesuwania kolejnego miliarda złotych bez jasnego wskazania, skąd dokładnie te środki zostaną zabrane. Z tych powodów projekt budzi nasze zasadnicze zastrzeżenia. Dziękuję.