Wystąpienie: Arkadiusz Marchewka

Szanowny Panie Marszałku! Państwo Parlamentarzyści! Dziękuję za zadane pytania. Po raz kolejny chcę zwrócić uwagę, że panuje na tej sali bardzo duże niezrozumienie tematu, i wiele osób, które te pytania zadawały, niestety nie przeczytało projektu tej ustawy. Mianowicie w tej ustawie nie chodzi o żadne dodatkowe obowiązki. W tej ustawie nie chodzi o zanieczyszczenia, które zrzucają statki. W tej ustawie chodzi o to...

(Głos z sali: Chodzi o dekarbonizację.)

...aby prawo unijne było stosowane w Polsce, a Sejm wskazał tylko i wyłącznie organ, czyli urząd morski, do tego, aby mógł wydawać certyfikaty zgodności z tymi przepisami. Powiem wprost: tu nie chodzi o zanieczyszczenia, które statki wyrzucają w portach albo w morzach czy zostawiają to, co jest na statkach. Chodzi przede wszystkim, szanowni państwo, o to, aby...

(Poseł Jarosław Wałęsa: Paliwo.)

Może tak. Rozporządzenie FuelEU określa, jak czyste ma być paliwo, które jest zużywane na statku. Tu nie chodzi o żadne odpady, które są wyrzucane w porcie ze statku. Tu nie chodzi o inne emisje niż tylko i wyłącznie te związane z kwestiami paliwowymi. Jeżeli paliwo będzie czystsze, będzie zgodność z przepisami unijnymi, to armatorzy będą mieli bezproblemową możliwość wpływania nie tylko do polskich, ale do wszystkich europejskich portów. Jeżeli nie będzie tych przepisów, to ta konkurencyjność polskich portów się osłabi. Bo jeżeli armatorzy, nie tylko polscy, bo dla polskich... Administracja polska jest administratorem dla 20 różnych armatorów z całego świata, bo tutaj chodzi o liczbę zawinięć w ostatnim roku. Ważna jest konkurencyjność względem wszystkich portów, a wszystkie przepisy w całej Europie są takie same. Jeśli nie będą one w Polsce implementowane, to wtedy polscy armatorzy będą mieli problem. Zwracam uwagę, że przepisy FuelEU określa się i stosuje się bezpośrednio z rozporządzenia. My tą ustawą tylko wskazujemy. Jeżeli, zakładam, pan poseł Łącki jest armatorem i może mieć statki, to żeby mógł wpływać do polskich portów, a tak naprawdę do wszystkich europejskich, musi mieć certyfikat zgodności.

(Głos z sali: Z SAFE dostanie te statki?)

Kto ma go wydać? Musi go wydać urząd morski. Właśnie w tej ustawie jest wskazane, że taki certyfikat ma wydać urząd morski. Jeśli okaże się, że europejskie przepisy są stosowane i armator wszystko realizuje zgodnie z prawem, zmniejszając tę emisję przez najbliższe 5 lat o zaledwie 2%, czyli będzie miał czystsze paliwo, o to chodzi, i jeżeli urząd morski nie wyda mu takiego certyfikatu, to wtedy nie będzie mógł wpływać i to pogorszy jego sytuację. Nie to, że ma certyfikat, bo to go będzie upoważniało do tego i uprawniało, żeby wpływał nie tylko do polskich, ale do wszystkich europejskich portów. Bardzo proszę wszystkich państwa, żebyście to zrozumieli.

Jeśli chodzi o odpowiedź na pytania, to pan poseł Tumanowicz mówił o pogorszeniu konkurencyjności i pytał, jakie będą koszty dla portów. No żadne. Dla portów nie będzie żadnych kosztów. Dla armatorów jakie będą koszty? Koszty będą wtedy, kiedy armator będzie płacił kary za nieprzestrzeganie i za to, że nie posiada certyfikatu. Wtedy będzie pogorszenie pozycji konkurencyjnej. Więc żeby jej nie pogarszać, przyjmijcie, proszę, tę ustawę, bo ona jest kierowana dla tych rozwiązań po to, aby wspierać armatorów.

Pani posłanka Czechak pytała o to, gdzie pójdą te środki. W ustawie jest zagwarantowane, rekomenduję jeszcze raz przeczytanie jej starannie. Wszystkie środki z tego idą na narodowy fundusz ochrony środowiska, na realizację programów, które służą zapewnieniu dostępności dla niskoemisyjnych paliw. Więc wszystkie środki finansowe idą na realizację tych programów, z których również będą mogli korzystać przedsiębiorcy.

Pan przewodniczący Szymański mówił o dodatkowych obowiązkach. Panie pośle, tutaj nie ma żadnych dodatkowych obowiązków. Wszystkie obowiązki związane z posiadaniem certyfikatu są już prawem obowiązującym od września 2023 r., kiedy jeszcze nasz rząd nie rządził, rządzili nasi poprzednicy.

(Poseł Krzysztof Szymański: Pytam o FuelEU.)

Wtedy na poziomie unijnym zostały przyjęte takie regulacje, które wskazywały na konieczność stosowania rozporządzenia FuelEU, więc nie ma tutaj żadnych dodatkowych obowiązków, naprawdę.

Pani posłanka Leniart mówiła o zrzutach, jakie będą potencjalne konsekwencje związane ze zrzutem zanieczyszczeń do morza albo zostawianiem ich w portach, czy co się stanie, jeżeli armatorzy zamiast płacić za zrzucanie nieczystości ze statków w porcie, będą wyrzucać to w morze. Pani poseł, to tego w ogóle nie dotyczy. To dotyczy tego, żeby paliwo było czyste, żeby armatorzy, którzy pływają, korzystali z paliwa, które jest mniej emisyjne. Mówiąc wprost, chodzi tutaj o intensywność emisji, która jest liczona jako gram ekwiwalentu CO2 na 1 MJ. Tu chodzi o to, a nie o zrzucanie nieczystości ze statków w porcie albo do morza.

Poprawki, które zostały zgłoszone, będą pewnie jutro podczas komisji. Do nich się oczywiście odniesiemy. Natomiast chcę zwrócić uwagę na kwestie zasadnicze. Powtórzę jeszcze raz. Przepisy FuelEU zobowiązujące armatorów do tego, aby stosować czystsze paliwo, mówiąc wprost, obowiązują od 2023 r. Dzisiaj tą ustawą wskazujemy tylko organ, czyli urząd morski, do którego to armator po weryfikacji uda się po to, aby otrzymać certyfikat, który będzie uprawniał go do wpływania do polskich i wszystkich europejskich portów. Jeżeli takiego certyfikatu nie będzie miał, to wpłynie niekorzystnie na jego pozycję konkurencyjną, bo będzie miał zakaz wpływania do portu, ponieważ nie będzie spełniał tych kryteriów. A jeżeli polski organ nie będzie miał możliwości wydania takiego certyfikatu, to raczej nieprzyjęcie tej ustawy jest ciosem w armatorów, a nie żadną poprawą.

(Poseł Jarosław Wałęsa: No pewnie, że jest.)

Chcę tylko przypomnieć politykom Prawa i Sprawiedliwości...

(Poseł Jarosław Wałęsa: ...i posłom Konfederacji.)

...że w związku z podobną ustawą dotyczącą tylko paliwa lotniczego, która weszła kilka tygodni temu, pan prezydent Nawrocki, podpisując ustawę, zwrócił uwagę na to, że jest to ustawa potrzebna, bo jej brak doprowadziłby do dużo gorszej sytuacji. Tutaj mamy do czynienia dokładnie z tym samym, tylko że w sektorze morskim.

Bardzo proszę wszystkich państwa o przyjęcie tych przepisów, które tylko i wyłącznie wskazują urząd morski jako organ, który wyda armatorowi certyfikat. Dziękuję. (Oklaski)

(Poseł Jarosław Wałęsa: Jaśniej się nie da.)