Wystąpienie: Marcin Skonieczka

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Centrum odnośnie do rządowego projektu ustawy o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w systemie Eurodac.

To projekt ważny z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa, skutecznej kontroli migracji oraz współpracy polskiej z partnerami w ramach Unii Europejskiej. Eurodac, czyli Europejski Zautomatyzowany System Rozpoznawania Odcisków Palców, jest systemem informatycznym służącym do gromadzenia i porównywania danych biometrycznych osób ubiegających się o ochronę międzynarodową oraz osób nielegalnie przekraczających granice państw Unii Europejskiej. System ten składa się z centralnej bazy danych, systemów porównywania odcisków palców oraz mechanizmów wymiany danych pomiędzy państwami członkowskimi a instytucjami unijnymi. Dzięki temu możliwe jest szybkie ustalenie, czy dana osoba wcześniej składała wniosek azylowy w innym państwie lub czy była już zarejestrowana przez służby innego kraju Unii Europejskiej.

Procedowany projekt ustawy porządkuje polskie przepisy dotyczące udziału naszego państwa w systemie Eurodac. Dotychczas regulacje w tym zakresie były rozproszone w kilku ustawach. Nowe przepisy dostosowują polski porządek prawny do regulacji europejskich, które zaczną obowiązywać od czerwca 2026 r.

Warto jasno powiedzieć, że współczesne zagrożenia mają charakter transgraniczny. Nielegalna migracja, handel ludźmi, przestępczość zorganizowana czy terroryzm wymagają skutecznej współpracy i wymiany informacji pomiędzy państwami. Dlatego rozszerzenie funkcjonowania systemu Eurodac ma istotne znaczenie także dla bezpieczeństwa publicznego. System będzie wykorzystywany nie tylko do celów związanych z procedurami azylowymi, ale także w ściśle określonych przypadkach do zapobiegania przestępstwom terrorystycznym i innym poważnym przestępstwom, ich wykrywania oraz prowadzenia postępowań przygotowawczych.

Projekt ponadto przewiduje jasny podział kompetencji pomiędzy Policję, Straż Graniczną oraz Urząd do Spraw Cudzoziemców, określa także zasady dostępu do danych biometrycznych i ich wykorzystania wyłącznie w określonych prawem celach. Dzięki temu państwo będzie mogło skuteczniej identyfikować osoby posługujące się wieloma tożsamościami oraz szybciej reagować na zagrożenia związane z terroryzmem i poważną przestępczością.

Jednocześnie trzeba podkreślić, że projekt nie pomija kwestii ochrony danych osobowych i praw obywatelskich. Ustawa przewiduje nadzór prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, obowiązek prowadzenia rejestrów operacji na danych oraz procedury kontroli i legalności przetwarzenia informacji. To ważne, ponieważ bezpieczeństwo musi iść w parze z poszanowaniem praw człowieka i standardów państwa prawa.

Doceniamy również uporządkowanie kwestii technicznych i organizacyjnych. Projekt usprawnia współpracę między polskim systemem a centralnym systemem Eurodac oraz wzmacnia bezpieczeństwo przesyłanych danych.

Wysoka Izbo! W naszej ocenie państwo musi posiadać nowoczesne i skuteczne narzędzia do ochrony granic oraz zapewnienia bezpieczeństwa obywatelom. Ta ustawa jest właśnie jednym z takich narzędzi. Dlatego Klub Parlamentarny Centrum popiera procedowany projekt ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)