Wystąpienie: Arkadiusz Sikora

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Szanowni Państwo! W imieniu klubu Lewica chciałbym przedstawić stanowisko w sprawie projektu ustawy o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w systemie Eurodac. To projekt ważny zarówno z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa, jak i odpowiedzialnej polityki migracyjnej prowadzonej w ramach współpracy europejskiej. Dlaczego nad tym projektem procedujemy właśnie teraz? Otóż podyktowane jest to, tak jak wcześniej powiedział poseł sprawozdawca, tym, że nowa wersja tego systemu uruchomiona zostanie w całej Unii Europejskiej nastąpi 12 czerwca 2026 r., więc czas na przyjęcie jest bardzo krótki.

Jest to jeden z europejskich systemów bezpieczeństwa. I trzeba powiedzieć jasno, odpowiedzialne państwo nie może działać w oderwaniu od europejskich mechanizmów bezpieczeństwa, zwłaszcza teraz, kiedy stanowimy jedno wspólne ciało, ciało Unii Europejskiej. Eurodac jest dziś jednym z filarów wspólnego systemu identyfikacji i współpracy między państwami członkowskimi, podobnie jak funkcjonujące już systemy SIS czy VIS, które od lat pomagają w ochronie granic, przeciwdziałaniu przestępczości transgranicznej i identyfikacji osób poszukiwanych. Eurodac pełni podobną rolę w obszarze migracji i procedur azylowych. Pozwala ustalić, które państwo odpowiada za rozpatrzenie wniosku o ochronę międzynarodową, przeciwdziała wielokrotnemu składaniu wniosków azylowych w różnych krajach i pomaga identyfikować osoby przekraczające granice Unii Europejskiej.

Lewica stoi na stanowisku, że polityka migracyjna musi być jednocześnie skuteczna i humanitarna. Nie może opierać się na chaosie, ale też nie może opierać się na strachu i politycznej propagandzie. Dlatego ważne jest, że projekt zawiera również wyraźne gwarancje ochrony praw obywatelskich i danych osobowych. Ustawa przewiduje prawo dostępu do danych, możliwość ich sprostowania lub usunięcia oraz stały nadzór prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych nad legalnością przetwarzania informacji. To niezwykle istotne, bo nowoczesne państwo demokratyczne musi zachować równowagę między bezpieczeństwem a prawami człowieka.

Projekt jasno określa również, które instytucje mają dostęp do tego systemu, m.in. Policja, Straż Graniczna i szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Każda operacja w systemie będzie rejestrowana i będzie podlegała kontroli.

Wysoka Izbo! Migracje są jednym z największych wyzwań współczesnej Europy. Nie rozwiążemy ich sloganami ani budowaniem atmosfery niechęci wobec cudzoziemców. Potrzebujemy sprawnych procedur, współpracy międzynarodowej i nowoczesnych narzędzi identyfikacji. Lewica uważa, że państwo powinno umieć odróżnić człowieka potrzebującego ochrony od osoby stanowiącej zagrożenie. Właśnie temu mają służyć takie systemy jak Eurodac. Dlatego popieramy ten projekt, bo wzmacnia bezpieczeństwo państwa, bo przygotowuje Polskę do nowych europejskich regulacji, które wchodzą w życie już w czerwcu tego roku, bo zawiera mechanizm kontroli i ochrony praw obywatelskich. I dlatego że odpowiedzialna polityka migracyjna wymaga rozsądku, skuteczności i szacunku dla godności człowieka. Dziękuję. (Oklaski)