Wystąpienie: Katarzyna Anna Lubnauer

Panie i Panowie Posłowie! Panie Marszałku! Można powiedzieć, że w szkole wszystkie przedmioty są ważne. Musimy się rozwijać, przygotowywać do przyszłego życia, pracy zawodowej, zdobywania dalszego wykształcenia. Być może dla bardzo wielu uczniów edukacja zdrowotna będzie najważniejszym przedmiotem, bo będzie tym przedmiotem, który może pomóc nawet w uratowaniu ich życia albo uratowaniu życia kogoś z ich bliskich. Dlatego tak ważne jest to, że edukacja zdrowotna od 1 września 2026 r. będzie przedmiotem obowiązkowym.

Edukacja zdrowotna zajmuje się tematami, które w dzisiejszych czasach są bardzo ważne. Jest to kwestia profilaktyki zdrowotnej, badania się, higieny cyfrowej, przeciwdziałania uzależnieniom, budowania relacji, funkcjonowania w środowisku cyfrowym czy krytycznej analizy informacji, ale również podejmowania świadomych decyzji dotyczących swojego życia.

(Głos z sali: Pieniędzy nie ma.)

Sam przedmiot został stworzony wspólnie przez trzy ministerstwa: Ministerstwo Edukacji Narodowej, Ministerstwo Zdrowia i Ministerstwo Sportu i Turystyki, dlatego że uważamy, że wszechstronny rozwój uczniów jest bardzo ważnym elementem i zadaniem wszystkich trzech ministerstw.

Trzeba powiedzieć jasno, że edukacja zdrowotna jest przedmiotem, który, realnie rzecz biorąc, ma szansę zmienić życie młodych ludzi, szczególnie że obejmuje obecnie informacje dotyczące stanu zdrowia, stanu psychicznego i wszystkiego, co w pewnym stopniu definiuje dziś sytuację młodzieży. Według diagnozy młodzieży, którą nie tak dawno przedstawiliśmy, która powstała na zamówienie Ministerstwa Edukacji Narodowej, 50% uczniów deklaruje stały stres i przeciążenie, 42% doświadcza samotności, 33% wykazuje objawy problemów psychicznych. Jeśli chodzi o kondycję fizyczną, to 94% dzieci nie ma wystarczających kompetencji ruchowych, tylko niecałe 17% spełnia normy WHO dotyczące aktywności fizycznej...

(Głos z sali: To zwiększcie liczbę lekcji WF.)

...co trzeci ośmiolatek ma nadwagę lub otyłość. To oznacza, że musimy bardzo jasno tłumaczyć młodym ludziom, jak należy aktywnie żyć, zdrowo się odżywiać, w jaki sposób unikać niebezpieczeństw, które obecnie bardzo szeroko dotyczą również przestrzeni cyfrowej.

Edukacja zdrowotna jest realizowana w polskich szkołach już od 1 września 2025 r., jednak teraz podjęliśmy decyzję, że będzie ona przedmiotem obowiązkowym oraz zostanie podzielona na dwa segmenty. Jeden segment będzie obowiązkowy: edukacja zdrowotna, drugi segment: zdrowie seksualne - bo ten przedmiot będzie dwuczłonowy: edukacja zdrowotna, zdrowie seksualne - będzie przedmiotem nieobowiązkowym. Ta druga część będzie obejmowała treści związane z prokreacją, ze zdrowiem seksualnym. Co więcej, ta druga część będzie stanowiła ułamek całości podstawy programowej, całości programu obecnej edukacji zdrowotnej.

W klasach IV-VI na edukację zdrowotną, zdrowie seksualne będzie przeznaczona godzina w ciągu roku. Ogólnie rzecz biorąc, na edukację zdrowotną przewidzianych jest obecnie 30 godzin w ciągu roku w klasach IV, V, VI i VII. W klasie VIII przewidziane jest na to tylko pół roku, tylko jeden semestr, chociaż formalnie nie ma semestrów. W przypadku klas w szkole ponadpodstawowej to są dwie klasy I, w przypadku klas IV-VI na segment dotyczący zdrowia seksualnego będzie przewidziana godzina w ciągu roku. W przypadku klas VII i VIII będą to 2 godziny w ciągu roku, w przypadku szkół ponadpodstawowych będą to 3 godziny w ciągu roku.

Bardzo ważnym zagadnieniem dotyczącym przygotowania do edukacji zdrowotnej jest fakt, że mamy wystarczającą liczbę nauczycieli, ponieważ edukację zdrowotną mogą realizować nauczyciele bardzo wielu przedmiotów. W związku z tym realnie mamy osiemdziesiąt parę tysięcy nauczycieli przygotowanych do prowadzenia zawodu w przypadku szkół podstawowych i od kilkunastu tysięcy do kilkudziesięciu tysięcy nauczycieli w przypadku szkół ponadpodstawowych. Dodatkowo kształcimy nauczycieli. W tym roku, w czerwcu, zakończy studia podyplomowe prawie 600 nauczycieli, którzy kształcą się w 11 uczelniach w Polsce, w tym w 7, które prowadzą kierunki medyczne - Collegium Medicum, np. na Uniwersytecie Jagiellońskim, albo akademie medyczne. Nauczyciele rzeczywiście będą dobrze przygotowani. Co więcej, to pokazuje również, że ten przedmiot ma typowo wiedzowy charakter.

Muszę również powiedzieć, że wykorzystaliśmy tę zmianę, czyli wprowadzenie edukacji zdrowotnej jako przedmiotu obowiązkowego, do tego, żeby ponownie przyjrzeć się podstawie programowej. W bardzo wielu kwestiach uzupełniliśmy podstawę programową, wiedząc, że są tematy, których w niej zabrakło, na co nam zwrócono uwagę. Elementami, o które uzupełniliśmy podstawę programową, są: wzmocnienie treści dotyczących higieny jamy ustnej - zwracała na to uwagę szczególnie Naczelna Izba Lekarska - uzupełnienie treści dotyczących stosowania zasad zdrowego nawadniania, rozwijanie kompetencji w zakresie rozumienia potrzeb osób z doświadczeniem chorób i stanów przewlekłych, w tym osób po udarze mózgu lub z rozpoznaną epilepsją, rozszerzenie zagadnień odnoszących się do zdrowia społecznego o kwestie związane z wartością rodziny, w tym rodziny wielodzietnej, rozszerzenie działu zdrowie społeczne o zagadnienia dotyczące rozpoznawania przemocy, dbania o granice osobiste oraz reagowania na ich przekroczenie, dodanie phishingu i kradzieży tożsamości do katalogu zagrożeń wynikających z niewłaściwego używania tożsamości w Internecie.

To wszystko powoduje, że mamy poczucie, że edukacja zdrowotna po zmianie w jeszcze większym stopniu będzie odpowiadać na współczesne potrzeby. Musimy powiedzieć jasno: polska edukacja musi się zmieniać (Dzwonek), bo są nowe potrzeby społeczne i nowe potrzeby młodych ludzi. I na to wyzwanie odpowiada edukacja zdrowotna. (Oklaski)