Wystąpienie: Marcin Józefaciuk

Stanowisko

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Druk nr 2876 zmienia zaledwie dwa ustępy Regulaminu Sejmu, ale uruchamia procedurę wyboru człowieka, który stanie na czele nowego regulatora sztucznej inteligencji. Ustawa już przesądziła, że przewodniczącego Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji powołuje i odwołuje Sejm za zgodą Senatu. Dopisanie tego stanowiska do art. 29 jest więc potrzebne, logiczne i porządkuje prawo.

Po zmianie zadziałają zasady ogólne. Kandydata będzie mógł zgłosić marszałek Sejmu albo co najmniej 35 posłów. Wniosek zaopiniuje właściwa komisja, a Sejm zdecyduje bezwzględną większością głosów. Nie tworzymy tu nowej instytucji ani nowych uprawnień. Zapewniamy Sejmowi jasny tryb wykonania obowiązku, który już wynika z ustawy.

Ze względu na prosty zakres projektu i 2-miesięczny termin powołania przewodniczącego przyspieszenie tych prac można uzasadnić. Nie może ono jednak przenieść się na ocenę samego kandydata. Ustawa powierza mu 5-letnią kadencję i kierowanie organem o szerokich kompetencjach kontrolnych. Sama rekomendacja polityczna oraz formalne CV nie wystarczą.

Potrzebujemy publicznego wysłuchania kandydatów, jawnych dokumentów, sprawdzenia dorobku w dziedzinie AI, doświadczenia kierowniczego, niezależności i możliwych konfliktów interesów. W konsultacjach ustawy postulowały to organizacje zarówno branżowe, jak i społeczne. Warto zastosować ten standard także tutaj.

Ten wybór ma znaczenie również dla edukacji. Ustawa zobowiązuje komisję do prowadzenia programów edukacyjnych o sztucznej inteligencji. AI może wpływać na naukę, ocenianie, bezpieczeństwo danych i prawa uczniów. Osoba kierująca komisją musi rozumieć nie tylko technologię, lecz także jej skutki dla człowieka.

Jako poseł niezrzeszony poprę tę zmianę. Oczekuję jednak, że po technicznie poprawnym dopisaniu stanowiska nastąpi przejrzysty, ekspercki i odporny na partyjne zawłaszczenie wybór. Dziękuję.