Wystąpienie: Joanna Wicha

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam krótkie pytanie do wszystkich obecnych na sali: Co oznacza słowo: dodatek? Odpowiedź wydaje się prosta. Dodatek to coś dodatkowego. Coś, co otrzymujemy za np. większą odpowiedzialność lub szczególne kwalifikacje. Tymczasem obecne przepisy pozwalają wliczyć do minimalnego wynagrodzenia dodatki takie jak dodatek funkcyjny, dodatek specjalny, premie i nagrody. W praktyce oznacza to, że składniki wynagrodzenia, które miały stanowić dodatkową gratyfikację za wykonywaną pracę, bywają wykorzystywane do osiągnięcia poziomu ustawowego minimum. I właśnie ten problem rozwiązujemy dzisiejszym projektem.

Jeżeli państwo mówi, że minimalne wynagrodzenie wynosi określoną kwotę, to pracownik powinien otrzymać co najmniej tę kwotę, a w sytuacji, kiedy przysługują mu dodatki, powinien je odczuwać w postaci wyższej wypłaty. Bo dodatki powinny być dodatkami. Nasz projekt wyłącza dodatek funkcyjny, dodatek specjalny, premię i nagrody z katalogu składników uwzględnianych przy ustalaniu, czy pracownik otrzymał minimalne wynagrodzenie za pracę, czy nie. Wprowadzenie tej ustawy sprawi, że dodatki będą pełniły funkcję, dla której zostały wprowadzone. To nie jest wyłącznie kwestia wysokości pojedynczej wypłaty. To również kwestia przejrzystości i uczciwości systemu wynagrodzenia. Pracownik powinien wiedzieć, jaka część jego wynagrodzenia stanowi ustawowo gwarantowane minimum, a jaka jest dodatkowym wynagrodzeniem za wykonywaną pracę i ponoszoną odpowiedzialność.

Projekt potrzebuje również zasady ochrony minimalnej stawki godzinowej. Mamy sygnały, że obecnie dochodzi do przypadków obchodzenia tych przepisów poprzez niewypłacanie pełnej stawki godzinowej albo dokonywanie potrąceń prowadzących do faktycznego obniżenia wynagrodzenia. Dlatego wzmacniamy ochronę wynagrodzenia wynikającego z minimalnej stawki godzinowej oraz zaostrzamy sankcje za naruszanie tych przepisów. Prawo pracy nie może obejmować wyłącznie tych pracowników, którzy trafili na uczciwego pracodawcę. Musi skutecznie chronić również tam, gdzie dochodzi do prób obchodzenia prawa.

Kolejna ważna kwestia wpisana w ustawę to to, jak płaca minimalna ma się do wynagrodzeń w całej gospodarce. Według projektu, jeśli minimalna spadnie poniżej połowy przeciętnego wynagrodzenia, jej wzrost będzie dodatkowo wzmacniany. To ważny bezpiecznik. Dzięki niemu osoby otrzymujące najniższe wynagrodzenia nie będą pozostawione w tle, gdy płaca w gospodarce będzie rosła szybciej. To również gwarancja, że ochrona płacy minimalnej nie będzie zależała od tego, kto akurat obejmuje Ministerstwo Finansów, ale zostanie wpisana bezpośrednio do mechanizmu ustawowego.

Wysoka Izbo! Minimalne wynagrodzenie jest jednym z podstawowych instrumentów ochrony pracowników przed ubóstwem i wyzyskiem. Aby mogło pełnić tę funkcję, musi być rzeczywistym minimum wynagrodzenia za pracę, a nie kwotą osiąganą poprzez wliczanie do niej kolejnych dodatków, premii i nagród. Dlatego klub parlamentarny Lewicy bardzo zachęca do poparcia swojego projektu. Bardzo dziękuję.