Wystąpienie: Władysław Kurowski

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Kilka dni temu minęła kolejna rocznica "nocnej zmiany" - nocy z 4 na 5 czerwca 1992 r., kiedy odwołano rząd premiera Jana Olszewskiego.

Był to moment, który do dziś pozostaje symbolem dwóch wizji Polski. Z jednej strony była Polska suwerenna, odważnie zrywająca z dziedzictwem komunizmu, domagająca się prawdy o przeszłości i przejrzystości życia publicznego. Z drugiej - Polska elit, które uznały, że pewnych pytań zadawać nie wolno, a pewnych życiorysów ujawniać nie należy.

Gdy rząd Jana Olszewskiego podjął próbę realizacji uchwały lustracyjnej Sejmu, przeciwko niemu stanęła potężna koalicja politycznych i środowiskowych interesów. W jednej chwili zatarły się podziały między tymi, którzy jeszcze dzień wcześniej deklarowali przywiązanie do ideałów "Solidarności". Liczyło się tylko jedno - usunąć rząd, zanim proces ujawniania prawdy zajdzie za daleko.

Dlatego "nocna zmiana" była czymś więcej niż zmianą gabinetu. Była odpowiedzią na pytanie, kto naprawdę będzie kształtował III Rzeczpospolitą i na jakich fundamentach zostanie ona zbudowana.

Dziś, po 34 latach, tamta lekcja pozostaje aktualna. Także obecnie obserwujemy próby wykluczania przeciwników politycznych z debaty publicznej, podporządkowywania instytucji państwa bieżącym interesom oraz przedstawiania własnego środowiska jako jedynego depozytariusza demokracji.

Dlatego warto wracać do słów Jana Olszewskiego, który pytał: "Czyja będzie Polska?". To pytanie nie straciło na znaczeniu. Jest pytaniem o suwerenność państwa, o uczciwość życia publicznego i o prawo obywateli do poznania prawdy.

W rocznicę "nocnej zmiany" oddajemy hołd premierowi Janowi Olszewskiemu - człowiekowi, który miał odwagę stanąć po stronie prawdy, nawet gdy oznaczało to polityczną cenę. Dziękuję bardzo.