Wystąpienie: Bożenna Hołownia

Stanowisko

Dla większości z nas imprezy z fajerwerkami to czas radości i rozrywki, jednak dla zwierząt - zarówno tych domowych, jak i dzikich - to często godziny skrajnego przerażenia, traumy, a niekiedy i tragicznych w skutkach ucieczek. Problem stresu akustycznego wywołanego pirotechniką od lat dzieli polskie społeczeństwo, oscylując między przywiązaniem do tradycji a rosnącą empatią nie tylko wobec czworonogów, ale też seniorów, małych dzieci czy osób chorych. Po latach dyskusja wyszła poza sferę postulatów aktywistów i trafiła na biurka parlamentarzystów. Przełożyła się też na konkretne rozwiązania, które zapowiadają fundamentalną zmianę w polskim porządku prawnym. To nie jest jedynie kosmetyczna poprawka, lecz to systemowa próba pogodzenia prawa do zabawy z prawem do spokoju.

Kluczowym elementem nowelizacji jest wprowadzenie do ustawy o ochronie zwierząt zupełnie nowego przepisu zakazującego stosowania najpopularniejszych i jednocześnie najgłośniejszych wyrobów widowiskowych. To właśnie wyroby pirotechniczne widowiskowe klasy F2 i F3 odpowiadały dotychczas za niekontrolowane wybuchy na osiedlach, które przed sylwestrem i po nim trwają często wiele dni.

Nowe prawo nie wprowadza jednakowej dla całego kraju, sztywnej prohibicji, gdyż ustawodawca oddaje głos wspólnotom lokalnym. To rada gminy zyska uprawnienie, by w drodze uchwały zwolnić mieszkańców z zakazu w dniach 31 grudnia oraz 1 stycznia. Należy podkreślić istotny detal proceduralny, który decyduje o mocy prawnej takiej decyzji: każda taka uchwała musi zostać opublikowana w wojewódzkim dzienniku urzędowym. To zapewnia transparentność i daje mieszkańcom oraz służbom porządkowym jasną informację o obowiązujących regułach.

Przeniesienie tej odpowiedzialności na samorządy pozwala lokalnym społecznościom samodzielnie zdecydować, czy w ich małej ojczyźnie priorytetem jest huczna zabawa czy dobrostan zwierząt i spokój seniorów.

Nowelizacja nadaje przepisom realną siłę. Poprzez włączenie naruszenia zakazu do katalogu wykroczeń przeciwko zwierzętom ustawodawca jasno komunikuje: nieuzasadniony huk to nie tylko zakłócanie spokoju, ale także realna szkoda wyrządzana zwierzętom. Złamanie nowych przepisów przestaje być traktowane jako błaha sprawa. Za użycie wyrobów klasy F2 lub F3 poza wyznaczonymi przez gminę ramami grozi kara aresztu lub kara grzywny.

Projekt ustawy precyzyjnie rozdziela amatorską pirotechnikę od działalności zawodowej i badawczej, zakaz nie ma bowiem charakteru absolutnego i nie uderza w podmioty wyspecjalizowane. Oznacza to, że profesjonalne pokazy organizowane przez certyfikowane firmy - często bezpieczniejsze i lepiej skoordynowane - nadal będą mogły uświetniać imprezy masowe czy badania naukowe. Prawo eliminuje zatem partyzantkę pirotechniczną, pozostawiając miejsce dla profesjonalistów.

Choć Komisja Nadzwyczajna sfinalizowała prace nad sprawozdaniem 10 lutego 2026 r., nowe przepisy nie wejdą w życie z dnia na dzień. Zgodnie z art. 3 projektu termin wejścia ustawy w życie wyznaczono na 1 lipca 2027 r.

Mamy więc do czynienia z prawie półtorarocznym okresem przejściowym. To celowe i racjonalne działanie ustawodawcy, które ma na celu: dostosowanie rynku, gdyż branża pirotechniczna musi mieć czas na wyprzedanie zapasów klas F2 i F3 oraz zmianę modelu biznesowego; przygotowanie samorządów, ponieważ gminy zyskują czas na wypracowanie lokalnych polityk i przeprowadzenie ewentualnych konsultacji z mieszkańcami; edukację społeczną. To czas na oswojenie się z myślą, że sylwester 2027 może być pierwszym, w którym dominantą nie będzie huk petard, lecz spokój naszych podopiecznych.

Analiza zmian pokazuje, że Polska wykonuje zdecydowany krok w stronę nowoczesnych standardów ochrony zwierząt, ale nie tylko zwierząt. Ewolucja od nieograniczonego prawa do huku do odpowiedzialności i empatii staje się faktem prawnym, co w czasach zanikającego szacunku dla bezpiecznej przestrzeni ludzi i zwierząt ma szczególne znaczenie. Nowoczesne rozwiązania technologiczne pozwalają na przygotowanie i przeprowadzenie pokazów równie atrakcyjnych wizualnie jak fajerwerki, bez ogłuszającego huku.

Klub poselski Polska 2050 poprze uchwalenie ustawy.