Wystąpienie: Małgorzata Tracz

Bardzo dziękuję.

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Koalicji Obywatelskiej odnośnie do projektu ustawy o zakazie fajerwerków autorstwa posłanki Katarzyny Piekarskiej.

Klub Koalicji Obywatelskiej oczywiście popiera ten projekt ustawy. Popieramy zakaz fajerwerków ze względu na miliony zwierząt domowych, dzikich, hodowlanych, które każdego roku w sylwestra i w Nowy Rok drżą ze strachu i szukają schronienia, słysząc niekończące się wybuchy fajerwerków, a nierzadko, w szczególności ptaki, tracą życie podczas rozrywkowej kanonady.

Popieramy ten projekt, bo chcemy zadbać o miliony ludzi, o osoby w spektrum autyzmu, o seniorów, o najmłodsze dzieci czy osoby po tragicznych przejściach, nierzadko wojennych, które doświadczają ogromnego stresu i lęku, jeżeli chodzi o dźwięk eksplozji. Popieramy go ze względu na ochronę środowiska. Fajerwerki powodują zanieczyszczenie środowiska pyłami zawieszonymi, toksycznymi gazami, metalami ciężkimi i pozostawianymi śmieciami.

Omawiany projekt ustawy zawiera bardzo rozsądne i przemyślane rozwiązania. Wprowadza ograniczenie używania przez osoby fizyczne wyrobów pirotechnicznych widowiskowych klasy F2 i F3, takich jak petardy, rakiety, rzymskie ognie, wyrzutnie rurowe, fontanny i wulkany, na terenie całej Polski. Zakaz ten ma charakter odgórny, ale daje radom gmin możliwość wyłączenia jego obowiązywania w dniu 31 grudnia i 1 stycznia za pomocą uchwały. Dzięki tym zapisom nadajemy gminom podmiotowość, a ich mieszkankom i mieszkańcom prawo do decydowania o tym, jakie sposoby świętowania są możliwe w ich małej ojczyźnie. Chodzi o to, by dać gminom podstawę prawną do decydowania o fajerwerkach i by nie powtarzały się takie sytuacje jak ta, do której doszło na moim rodzinnym Dolnym Śląsku. Rady miejskie Wrocławia i Szklarskiej Poręby, radni i radne, wybrani przecież przez mieszkańców tych miast, uchwalili zakaz fajerwerków, ale wojewoda dolnośląska musiała te przepisy uchylić ze względu na brak podstawy prawnej i niezgodność uchwał z obowiązującymi ustawami. My dziś chcemy dać samorządom podstawę prawną do wprowadzenia zakazu fajerwerków.

Na wdrożenie nowego prawa dajemy czas przejściowy, zarówno dla branży pirotechnicznej na dostosowanie się do nowych przepisów, jak i na upowszechnienie się tej zmiany wśród obywateli i obywatelek. Ustawa ma wejść w życie w lipcu 2027 r., o czym też dyskutowaliśmy podczas posiedzenia komisji i taki kompromis wypracowaliśmy. Przypomnę też, że projekt zakłada wyjątki od zakazu używania fajerwerków. Przewiduje wyłączenie przedsiębiorców i jednostek naukowych oraz podmiotów uprawnionych do używania wyrobów pirotechnicznych widowiskowych na mocy odrębnych przepisów, np. firm organizujących profesjonalne pokazy pirotechniczne. Podczas prac w nadzwyczajnej komisji do spraw ochrony zwierząt wsłuchaliśmy się także w głos Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, które zaproponowały, by wyłączeniem objąć również odstraszanie zwierząt konfliktowych oraz akcje ratownicze, takie jak np. gaszenie pożarów wielkopowierzchniowych. Dziś takie poprawki, uzgodnione z ministerstwami, składam na ręce pana marszałka.

Wicemarszałek Piotr Zgorzelski:

Bardzo dziękuję.

Poseł Małgorzata Tracz:

Wysoka Izbo! Nasza propozycja to nie jest jakieś radykalne rozwiązanie, ale krok w stronę europejskich standardów. Wiele państw Unii Europejskiej już dawno zrozumiało, że bezpieczeństwo i spokój są ważniejsze od chwili wybuchowej rozrywki. W Irlandii rygorystyczny zakaz używania przez osoby prywatne fajerwerków od klasy F2 wzwyż obowiązuje od lat. W Holandii parlament przyjął odgórny zakaz dla konsumentów mający ukrócić niebezpieczne incydenty. To jest skuteczne rozwiązanie, które nie ogranicza się tylko do Europy Zachodniej. Od 2024 r. podobne przepisy obowiązują w Słowacji, a teraz czas na Polskę.

Wysoka Izbo! Fajerwerki to dla jednych rozrywka, dla innych stres, trauma, cierpienie, a dla zwierząt często śmierć. Jako odpowiedzialne państwo musimy dbać o najsłabszych i najbardziej narażonych na cierpienie obywateli i obywatelki. Musimy także dbać o towarzyszące nam zwierzęta, te domowe, hodowlane i dzikie. Musimy dbać o otaczającą nas przyrodę. Właśnie o tym jest ta ustawa: o trosce o ludzi, o zwierzęta, o czyste środowisko. (Dzwonek) Mam nadzieję, że Wysoka Izba poprze tę ustawę. (Oklaski)