Wystąpienie: Piotr Uściński

Panie Marszałku! Panie Premierze! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Prawa i Sprawiedliwości chciałbym przedstawić opinię na temat tej ustawy.

Już w pierwszym czytaniu zwracaliśmy uwagę na kilka problemów, które zauważyliśmy w ustawie. Przypomnę je, panie premierze, bo jest kilka problemów, do których państwo się nie ustosunkowaliście. Prośba, żeby pan je rozważył. Być może będą poprawki w Senacie, być może macie poprawki na drugie czytanie w tym zakresie, w każdym razie na posiedzeniu komisji nie zostało to uwzględnione. Chodzi np. o sprawę osłony antykorupcyjnej postępowania, jeżeli będzie postępowanie w trybie układu proponowanego. Co do propozycji układu w sytuacji, kiedy kogoś się karze, a firma, która jest karana, wychodzi naprzeciw oczekiwaniom instytucji komisji i będzie chciała poprawić swoją działalność, to sam pomysł, żeby można było wchodzić w układ i zmniejszać karę, jest dobry. Natomiast nie ma przepisów, które by dawały osłonę antykorupcyjną temu postępowaniu. Zwracałem na to uwagę, ale państwo nie ustosunkowaliście się do tego, nie poprawiliście tej ustawy w tym zakresie. Proszę, żeby to rozważyć, bo to ważny aspekt, jak myślę, tej ustawy.

Druga rzecz. Celowo, jak wynika z uzasadnienia, pominęliście państwo nadzór nad systemami wysokiego ryzyka. Chodzi o systemy decydujące o ludzkim zdrowiu, rekrutacji do pracy, edukacji, zarządzaniu infrastrukturą krytyczną. Oczywiście zasłaniacie się tym, że przepisy wejdą w życie później, ale de facto pozostawiacie społeczeństwo w ważnych sprawach w dużej części w próżni regulacyjnej w tym zakresie.

Bardzo ważna sprawa to też upolitycznienie komisji. Zwróciliśmy się w komisji z kilkoma poprawkami. Dziękuję panu ministrowi Standerskiemu, którego tutaj nie ma, za to, że pozytywnie zaopiniował nasze trzy poprawki. Komisja je przyjęła. Pozytywnie wpłynęliśmy na poprawę tej ustawy. Natomiast jeśli chodzi o nasze poprawki dotyczące odpolitycznienia komisji, to one nie zostały przyjęte. Są zaproponowane jako wnioski mniejszości. Mam nadzieję, że Wysoka Izba przyjmie nasze wnioski mniejszości. O co chodzi w tych wnioskach mniejszości? Mamy problem z zaufaniem do państwa rządu, jeśli chodzi o wskazywanie nominacji personalnych. Obawiamy się, że państwo przedstawicie kandydata na szefa komisji, który będzie po prostu upolityczniony, dlatego proponujemy, żeby wybór tego kandydata był ponad tą większością parlamentarną, którą państwo dysponujecie. Chodzi o to, aby była pewna większość kwalifikowana, która spowoduje, że będzie wyłaniany kandydat merytoryczny. Opozycja z pewnością poprze kandydata merytorycznego. Natomiast w przypadku gdy ten wybór będzie upolityczniony, chcemy, byście nie mogli przejść z taką kandydaturą. Zablokowaliście tę poprawkę, ale mamy szansę jeszcze to poprawić, bo jest wniosek mniejszości.

Kolejna sprawa. Jeżeli ten przewodniczący będzie już wybrany, to nastąpi jeszcze wybór dwóch wiceprzewodniczących. W projekcie ustawy komisja wyłaniająca kandydatów na dwóch wiceprzewodniczących jest w zupełności zależna od przewodniczącego. A więc jeśli wybierzecie upolitycznionego przewodniczącego, to on sobie wybierze dwóch politycznych zastępców. Nie o to chodzi, panie premierze, żebyśmy tworzyli instytucję, która będzie zupełnie politycznie zarządzana.

Nasza poprawka jest taka, aby ta komisja wyłaniająca kandydatów na wiceprzewodniczących miała przedstawicieli różnych organów, takich jak Społeczna Rada do spraw Sztucznej Inteligencji, prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, prezes Polskiej Akademii Nauk, rzecznik praw obywatelskich. To jest droga, żeby odpolitycznić wybór wiceprzewodniczących tej komisji.

Poza tym powiem tak, jak mówiłem w czasie pierwszego czytania. Oczywiście projekt jest bardzo ważny. Jest szansa na to, żeby Polska była jednym z liderów na świecie w zakresie sztucznej inteligencji i trzeba robić wszystko, żeby to się wydarzyło. Mamy zasoby, szczególnie kadrowe. Mamy wspaniałych naukowców, wspaniałych inżynierów, którzy potrafią bawić się tymi nowoczesnymi klockami, i trzeba to wykorzystać dla dobra i rozwoju Rzeczypospolitej.

Panie Premierze! Prośba: odpolitycznijcie tę komisję. Zgódźcie się na to, bo bez tego to może naprawdę się nie udać. Dziękuję bardzo.