Wystąpienie: Tomasz Kostuś

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt i przyjemność przedstawić sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o wsparciu kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy i znajdują się w trudnej sytuacji finansowej oraz ustawy o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom, druk nr 248.

Marszałek Sejmu, zgodnie z art. 37 ust. 1 i art. 40 ust. 1 regulaminu Sejmu, skierował w dniu 18 marca 2024 r. powyższy projekt ustawy do Komisji Finansów Publicznych do pierwszego czytania. Komisja Finansów Publicznych 9 kwietnia br. przeprowadziła pierwsze czytanie oraz rozpatrzyła powyższy projekt.

Celem projektowanych przepisów jest rozszerzenie możliwości skorzystania z rozwiązań, jakie zapewnia Fundusz Wsparcia Kredytobiorców, oraz zapewnienie kontynuacji wakacji kredytowych, czyli możliwości zawieszenia obowiązku dokonywania płatności rat kredytu hipotecznego niebędącego kredytem walutowym, do czego kredytobiorca zobowiązany jest na podstawie zawartej umowy o kredyt hipoteczny. Celem Funduszu Wsparcia Kredytobiorców jest bowiem zapewnienie finansowego wsparcia osobom, które na skutek obiektywnych okoliczności znalazły się w trudnej sytuacji finansowej, a jednocześnie są zobowiązane do spłaty rat kredytu mieszkaniowego stanowiącej znaczne obciążenie dla ich domowych budżetów.

Na mocy ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom Fundusz Wsparcia Kredytobiorców został zasilony dodatkowo kwotą 1400 mln zł. Zgromadzone w Funduszu Wsparcia Kredytobiorców środki umożliwiają zatem dalszą pomoc kredytobiorcom. W dalszym ciągu bowiem bieżąca obsługa miesięcznych zobowiązań z tytułu kredytu mieszkaniowego pozostaje dla kredytobiorców znacznym obciążeniem, w szczególności na skutek utraty pracy lub spadku dochodów.

Projekt ustawy przewiduje czasowe przedłużenie okresu obowiązywania rozwiązań osłonowych w postaci wakacji kredytowych, obowiązujące w okresie, w którym oprocentowanie nadal będzie relatywnie wysokie, oraz wprowadza zmiany, których efektem powinno być większe wykorzystanie Funduszu Wsparcia Kredytobiorców.

W celu zwiększenia wykorzystania środków zgromadzonych w Funduszu Wsparcia Kredytobiorców proponuje się zliberalizowanie wymagań. Dlatego też w projekcie proponuje się zmianę jednej z przesłanek uzyskania wsparcia, tj. zmniejszenie wielkości wskaźnika: rata do dochodu. Liczba umów objętych wsparciem ulegnie zwiększeniu w zależności od rozkładu miesięcznego dochodu kredytobiorcy, co spowoduje zwiększenie wykorzystania środków pozostających do dyspozycji Funduszu Wsparcia Kredytobiorców.

Proponuje się również zmianę polegającą na wydłużeniu okresu, przez jaki będzie to wsparcie udzielane, z 36 miesięcy, jak jest obecnie, do 40 miesięcy, zwiększenie wartości maksymalnego wsparcia z dotychczasowego poziomu 2 tys. do poziomu 3 tys. oraz wydłużenie okresu spłat wsparcia lub pożyczki z obecnych 144 rat do 200 rat. Dzięki temu maksymalna wysokość wsparcia lub pożyczki wyniesie 120 tys. zł. Proponuje się także, aby umorzenie pozostałych 66 rat zwrotu wsparcia lub pożyczki na spłatę zadłużenia następowało po dokonaniu bez opóźnienia spłaty 134 rat. Proponuje się również zmianę polegającą na przedłużeniu obowiązywania mechanizmu wakacji kredytowych na rok 2024 określonego w ustawie z dnia 7 lipca 2022 r.

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Panowie Ministrowie! W toku dyskusji komisja przyjęła cztery poprawki. Pozwolę je sobie szybko i sprawnie omówić.

Poprawka nr 1 dotyczy zmiany terminów, w których kredytobiorca będzie mógł wystąpić o zawieszenie spłaty rat udzielonego kredytu mieszkaniowego. Proponuje się, aby zamiast dotychczas proponowanego zawieszenia od dnia 1 maja 2024 r. do dnia 30 czerwca 2024 r. w wymiarze 2 miesięcy oraz od dnia 1 lipca 2024 do dnia 31 grudnia 2024 r. w wymiarze 1 miesiąca w każdym kwartale kredytobiorcy mogli zawiesić spłatę czterech rat kredytu w okresie od 1 czerwca do 31 sierpnia w wymiarze 2 miesięcy oraz w okresie od dnia 1 września 2024 do 31 grudnia 2024 także w wymiarze 2 miesięcy. Zachodzi ponadto konieczność zmiany przepisów art. 4, który określał termin wejścia w życie projektowanych rozwiązań. Obecnie proponuje się, aby projektowane przepisy weszły w życie po upływie 7 dni od dnia ich ogłoszenia. Poprawka nr 2 dotyczy wymogu zawarcia klauzuli zastępującej pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń i ma dotyczyć obu oświadczeń zawartych we wniosku. Poprawka nr 3 dotyczy obowiązku stosowania opłat spółdzielczych na poziomie z końca 2023 r. Nie będzie to dotyczyć opłat, których wysokość jest niezależna od spółdzielni mieszkaniowej. I wreszcie poprawka nr 4. Dotyczy ona korekty redakcyjnej w zakresie spójników w art. 2 pkt 1.

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Projekt ustawy nie wymaga przedstawiania go organom i instytucjom Unii Europejskiej w celu uzyskania opinii, powiadamia, konsultacji albo uzgadniania. Projekt ustawy nie podlega procedurze notyfikacji. Projektowana ustawa nie będzie miała wpływu na mikro-, małych i średnich przedsiębiorców, ponieważ dotyczy jedynie osób fizycznych. Projekt ustawy jest zgodny z prawem Unii Europejskiej.

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! To ważna i potrzebna ustawa, na którą czekają wszyscy, którzy zaciągnęli kredyty i znaleźli się w trudnej sytuacji finansowej, wszyscy, którzy oczekują działań pomocowych i osłonowych. To ustawa, która wzmacnia, urealnia i rozszerza pomoc dla kredytobiorców, którym dziś ta pomoc i wsparcie są niezwykle potrzebne.

Dziękując członkom komisji za merytoryczną i twórczą dyskusję, dziękując stronie społecznej, a w szczególności Związkowi Banków Polskich za wszelkie uwagi, opinie i rekomendacje, Komisja Finansów Publicznych po przeprowadzeniu pierwszego czytania oraz rozpatrzeniu przedmiotowego projektu ustawy na posiedzeniu w dniu 9 kwietnia br. wnosi, aby Wysoki Sejm uchwalić raczył załączony projekt ustawy wraz z poprawkami. Dziękuję. (Oklaski)