Wystąpienie: Katarzyna Ueberhan

Stanowisko

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Rozpatrujemy dziś rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów oraz ustawy - Prawo o ruchu drogowym, druki nr 2498 i 2639.

Projekt ten ma przede wszystkim charakter porządkujący i techniczny. Jego głównym celem jest rozwiązanie problemu tysięcy, a nawet setek tysięcy dawnych wpisów zastawów rejestrowych, które formalnie pozostają w rejestrze, choć w rzeczywistości dawno wygasły. Rząd proponuje, aby po upływie 20 lat od wpisu zastaw wygasał i był uznawany za wykreślony z mocy prawa, bez konieczności prowadzenia czasochłonnych postępowań przez sądy rejestrowe. Ma to odciążyć sądy i uporządkować rejestr zastawów.

Klub Lewicy dostrzega racjonalność tego rozwiązania. Państwo nie powinno angażować sędziów, urzędników i środków publicznych do wykonywania czynności czysto formalnych, zwłaszcza gdy sam zastaw już wcześniej wygasł z mocy prawa. Usprawnienie działania wymiaru sprawiedliwości jest potrzebne, szczególnie tam, gdzie nie wpływa na prawa stron postępowania. Pozytywnie oceniła to również Krajowa Rada Sądownictwa, która nie zgłosiła do projektu uwag.

Jednocześnie chcę podkreślić kwestie istotne z punktu widzenia obywateli. Rejestr zastawów pełni ważną funkcję w zakresie bezpieczeństwa obrotu gospodarczego. Korzystają z niego przedsiębiorcy, banki, ale także zwykli ludzie kupujący używane samochody czy maszyny. Dlatego każda zmiana musi gwarantować, że informacje o wygasłych i aktualnych zastawach będą jednoznaczne, łatwo dostępne i aktualizowane bez opóźnień. Szczególnie ważne jest prawidłowe przekazywanie danych do centralnej ewidencji pojazdów, tak aby obywatele nie byli narażeni na niepewność prawną przy zakupie pojazdów.

W opiniach zgłaszanych podczas konsultacji zwracano uwagę, że projekt ma charakter deregulacyjny i odpowiada na realne problemy praktyki sądowej. Jednak właśnie dlatego potrzebny będzie skuteczny nadzór nad wdrożeniem nowych przepisów i nad funkcjonowaniem systemów informatycznych, które mają przejąć część dotychczasowych czynności wykonywanych przez sądy.

Lewica od lat podkreśla, że nowoczesne państwo powinno być jednocześnie sprawne i przyjazne obywatelowi. Jeśli można ograniczyć zbędną biurokrację, należy to robić. Ale oszczędności administracyjne nie mogą odbywać się kosztem pewności prawa i bezpieczeństwa uczestników obrotu gospodarczego. Dlatego klub Lewicy będzie popierał rozwiązania usprawniające funkcjonowanie rejestrów publicznych, oczekując jednocześnie, że rząd zapewni pełną przejrzystość nowych procedur oraz skuteczną ochronę interesów obywateli i przedsiębiorców.