Wystąpienie: Łukasz Ściebiorowski

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska mam przyjemność wygłosić oświadczenie odnośnie do tego projektu ustawy.

Przede wszystkim już na wstępie należy podkreślić, że zaproponowane przez rząd rozwiązania, nad którymi pochylamy się jako Sejm, umożliwią organom administracji publicznej oraz służbom związanym z zapewnieniem bezpieczeństwa i porządku publicznego wdrożenie szczególnych rozwiązań ograniczonych czasowo, które, po pierwsze, wzmocnią bezpieczeństwo podczas przebiegu najważniejszych wydarzeń zaplanowanych w Polsce w czasie trwania tej prezydencji, a po drugie, usprawnią proces przygotowań do samej prezydencji i jej przebieg.

Prezydencja będzie bowiem oddziaływać na wiele obszarów wewnątrz kraju: społecznych, politycznych, kulturalnych, naukowych, ekonomicznych i na samo bezpieczeństwo. Przypadnie na początek prac instytucji europejskich w nowej kadencji Parlamentu Europejskiego.

Za naszą wschodnią granicą obecnie trwa wojna. W Polsce i w całej Europie możemy spodziewać się ze strony Rosji i Białorusi dalszych prób destabilizacji sytuacji politycznej, społecznej i gospodarczej, a zwłaszcza bezpieczeństwa granic kraju. Mierzymy się już teraz z wojną hybrydową, co może przybierać jeszcze większą skalę, a także z różnymi akcjami dezinformacyjnymi i propagandowymi. Pojawiają się liczne ataki hakerskie, podpalenia, wzbudzanie niepokoju wśród obywateli poprzez różne siatki agentów Kremla, po których w przededniu polskiej prezydencji i w jej trakcie można spodziewać się, że będą chcieli zwiększać skalę tych zjawisk.

To wszystko sprawia, że państwo polskie musi mieć sprawne narzędzia, aby zapobiec temu, zapewniając bezpieczeństwo naszym obywatelom, jak i blisko 40 tys. gości, których spodziewamy się w Polsce w związku ze wszystkimi wydarzeniami towarzyszącymi sprawowanej prezydencji. Do najważniejszych zadań w Radzie Unii Europejskiej należy jednak nie tylko prowadzenie formalnych prac, które toczą się na forach Rady Unii Europejskiej i jej organów wykonawczych, ale również organizowanie w państwie sprawującym przewodnictwo licznych wydarzeń i spotkań o mniej lub bardziej formalnym charakterze. Planowanie działań zabezpieczających oraz ich realizacja będą wymagały każdorazowo zindywidualizowanego podejścia pod kątem lokalizacji wydarzenia, liczby, rangi uczestników przyjętego formatu spotkania, a także obszaru poruszanych tematów i ich medialności.

Odpowiedzią na to właśnie jest procedowana ustawa, która jest wzorowana na wcześniejszych tego typu aktach prawnych, opracowywanych np. przy okazji imprez o randze światowej organizowanych w naszym kraju - szczyt NATO w 2016 r., Światowe Dni Młodzieży w Krakowie w 2016 r. czy światowych konferencje klimatyczne.

Zaproponowane rozwiązania dotyczą spraw bezpieczeństwa, które nie są ujęte w standardowych przepisach, jak ustawa o bezpieczeństwie imprez masowych, np. dodatkowe uprawnienia dla zapewnienia ochrony przez służby i instytucje państwa.

Wojewodowie będą zobowiązani do przygotowania planu bezpieczeństwa i porządku publicznego podczas spotkań z udziałem osób wysokiej rangi na swoim terenie.

Tak jak we wcześniej stosowanych, analogicznych rozwiązaniach, policja uzyska prawne możliwości przetwarzania danych osobowych osób lub informacji o podmiotach uczestniczących w wydarzeniach związanych z przyszłym przewodnictwem Polski w Unii Europejskiej. Pozwoli to na sprawdzenie, czy dana osoba lub podmiot nie stwarzają zagrożenia dla bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Specjalne uprawnienia uzyska resort spraw zagranicznych, który będzie mógł finansować bezpośrednie kontakty i współpracę między krajowymi i unijnymi podmiotami podczas prezydencji realizowaną przez inne organy administracji publicznej, a także pokrywać koszty zakwaterowania i szkolenia oraz udostępnienia sprzętu teleinformatycznego i infrastruktury stałego przedstawicielstwa RP przy Unii Europejskiej osobom skierowanym do wzmocnienia tego przedstawicielstwa od 1 września 2024 r. do 31 lipca 2025 r. w celu realizacji zadań związanych właśnie z przygotowaniem i sprawowaniem przez RP przewodnictwa.

Szczególne rozwiązania będą dotyczyć też zamówień publicznych udzielanych przy organizacji tych wydarzeń. Chodzi m.in. o niestosowanie zasady jawności udzielania zamówień publicznych. Służyć ma to wyeliminowaniu zagrożeń dla bezpieczeństwa publicznego lub innych interesów państwa.

Większość zamówień na dostawy lub usługi związane z organizacją prezydencji, w tym służące zapewnieniu bezpieczeństwa i porządku publicznego, będzie mogła zostać uruchomiona dopiero w drugiej połowie tego roku. Wymusza to więc zapewnienie szybkiego mechanizmu wydatkowania tych środków, tak aby umożliwić zaplanowane zakupy przed rozpoczęciem przewodnictwa.

Co ważne, wyłączenie stosowania ustawy - Prawo zamówień publicznych nie oznacza wyłączenia stosowania innych ram i zasad, w jakich funkcjonują podmioty wydające środki publiczne. Podmiot sektora finansów publicznych będzie zobowiązany do stosowania przepisów ustawy o finansach publicznych.

Należy ponadto zwrócić uwagę na zasady legalności, rzetelności, gospodarności czy celowości wydatków. Nie mówimy więc o dowolności bez jakiejkolwiek kontroli wydatkowania środków publicznych.

Na wzór rozwiązań stosowanych przy poprzednich imprezach zapisana została możliwość przedłużania czasu służby funkcjonariuszy oddelegowanych bezpośrednio do zabezpieczenia wydarzeń organizowanych w ramach prezydencji. W zamian za to funkcjonariuszom i żołnierzom przysługiwać będzie (Dzwonek) rekompensata pieniężna.

Ostatnie zdania. Podsumowując, projektowane rozwiązania mają na celu wdrożenie szczególnych ograniczonych czasowo mechanizmów, które wzmocnią bezpieczeństwo podczas przebiegu najważniejszych wydarzeń zaplanowanych w Polsce w czasie trwania polskiej prezydencji, a także usprawnią proces przygotowań do samej prezydencji i jej przebiegu.

Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska popiera projekt ustawy, której przyjęcie przez Wysoką Izbę jest celowe i zasadne.

W imieniu klubu Koalicji Obywatelskiej, panie marszałku, składam do projektu ustawy na pana ręce dwie poprawki. Bardzo dziękuję. (Oklaski)