Wystąpienie: Aleksander Mikołaj Mrówczyński

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W chojnickiej Dolinie Śmierci, w miejscu masowych mordów niemieckich, kaźni Polaków z powiatu chojnickiego: inteligencji, urzędników, księży, członków stowarzyszeń oraz żołnierzy polskiego podziemia odkryto kolejne masowe groby. Przekazy historyczne mówiły, że pacjenci krajowego zakładu opieki społecznej, osoby psychicznie chore również zostały rozstrzelane w Dolinie Śmierci. Mordu dokonano we wrześniu 1939 r. Zamordowano ok. 240 osób. W maju tego roku, po 85 latach od bestialskiego czynu niemieckiego okupanta dokonano ekshumacji 80 szkieletów. Ogromne i przytłaczające wrażenie zrobiła na mnie wizyta w Dolinie Śmierci. Skłębione, powyginane, wrzucone do masowego grobu szczątki zamordowanych Polaków zmuszają do refleksji każdego człowieka, który widzi taki obraz. Niemiecka propaganda antypolska, antysemicka, która doprowadziła do największej w historii wojny, cały czas ukrywa swoje ofiary. Dzisiaj, po wielu latach od tych mordów nadal są odkrywane szczątki Polaków zamordowanych pod Chojnicami i nie tylko.

Jestem niezwykle wdzięczny panu dyrektorowi Dawidowi Kobiałce (Dzwonek), archeologom, antropologom i chojnickim wolontariuszom oraz prokuratorowi towarzyszowi Jankowskiemu za odkrywanie tej makabrycznej historii naszego miasta i przywracanie pamięci o tych tragicznych chwilach. Z serca składam podziękowania władzom Instytutu Pamięci Narodowej z dr. Karolem Nawrockim na czele za zaangażowanie w prowadzenie prac w Dolinie Śmierci. Wierzę, że uda się ekshumować wszystkie szczątki naszych rodaków i godnie ich pochować. Mam nadzieję, że wszyscy tego oczekujemy. Dziękuję bardzo.