Wystąpienie: Tadeusz Tomaszewski

Oświadczenie poselskie w sprawie wniosków z raportu rzecznika praw obywatelskich na temat "Molestowanie i molestowanie seksualne w sporcie wyczynowym"

Szanowny Panie Marszałku! Szanowna Izbo! Duże zainteresowanie posłów - członków kierowanej przeze mnie sejmowej Komisji Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki wywołał przygotowany przez rzecznika praw obywatelskich raport zatytułowany "Molestowanie i molestowanie seksualne w sporcie wyczynowym". To podsumowanie badania ankietowego, jakie rzecznik przeprowadził, dociekając ujawnienia negatywnych sytuacji, których zawodnicy lub zawodniczki mogli doświadczyć lub być ich świadkami podczas swej kariery sportowej. Zaproszenie do udziału w badaniu (anonimowym) skierowano do pełnoletnich sportowców za pośrednictwem 69 polskich związków sportowych. Niestety, odpowiedzi do RPO nadesłało jedynie 14 federacji, a pytano je, czy prowadziły jakiekolwiek szkolenia na temat równego traktowania i unikania niewłaściwych zachowań oraz czy wprowadziły wewnętrze regulacje określające sposób reagowania na zjawiska dyskryminacji lub molestowania. Ankiety wypełniło 766 sportowców z 50 związków sportowych, ale z pozostałych 19 nie wpłynęła ani jedna. Raport RPO szczegółowo opisuje sytuacje, których najczęściej doświadczały zawodniczki i zawodnicy - to m.in. molestowanie, psychiczne znęcanie się, przemoc fizyczna, wyśmiewanie, ubliżanie, używanie wulgarnego słownictwa itp.

Połowa badanych twierdziła, że w ich związku sportowym ani klubie nie wprowadzono wewnętrznych regulacji określających sposób działania w przypadku wystąpienia molestowania i molestowania seksualnego. Co więcej, według 63% badanych w ich klubie czy związku nigdy nie przeprowadzono szkolenia na temat równego traktowania i kształtowania relacji z zawodniczkami i zawodnikami, aby zapobiegać przypadkom przemocy.

W podsumowaniu raportu rzecznik sformułował kilka szczegółowych zaleceń, których realizacja może przyczynić się do ograniczenia w sporcie szeregu negatywnych zjawisk ze sfery przemocy i dyskryminacji. Chodzi zwłaszcza o:

A. Wprowadzenie do ustawy o sporcie obowiązku przyjęcia przez polskie związki sportowe regulaminu antydyskryminacyjnego określającego zasady przeciwdziałania wszelkim przejawom dyskryminacji w sporcie, w tym molestowaniu i molestowaniu seksualnemu.

B. Nałożenie na polskie związki sportowe obowiązku wdrażania efektywnych polityk równościowych, znajdujących odzwierciedlenie w dokumentach strategicznych organizacji sportowych, w ich działaniach profilaktycznych i prewencyjnych oraz następczych, skutecznie sankcjonujących przypadki naruszenia zasady równości i niedyskryminacji.

C. Realizacja przez polskie związki sportowe działań edukacyjnych - szkoleń dla zawodników i zawodniczek, w tym kadr narodowych wszystkich kategorii wiekowych, trenerów i lekarzy oraz kampanii informacyjnych podnoszących wśród zawodników i zawodniczek oraz trenerów świadomość zjawiska dyskryminacji.

D. Zapewnienie skutecznego nadzoru powiązanego z finansowaniem polskich związków sportowych nad realizacją przez nie obowiązku wdrażania odpowiednio udokumentowanych i kompleksowych polityk równościowych, obejmujących także kwestie przeciwdziałania przemocy ze względu na płeć.

E. Włączenie kwestii przeciwdziałania dyskryminacji w sporcie do ustawy o równym traktowaniu poprzez dodanie dziedziny sportu do jej przedmiotowego zakresu zastosowania i jednocześnie ujednolicenie katalogu cech prawnie chronionych we wszystkich aferach, w których znajduje zastosowanie wynikający z ustawy obowiązek równego traktowania i niedyskryminacji.

F. Wprowadzenie definicji dyskryminacji wielokrotnej, pozwalającej na dochodzenie ochrony przed dyskryminacją ze względu na więcej niż jedno kryterium oraz doprecyzowanie definicji "molestowania seksualnego" w ustawie o równym traktowaniu i ustawie - Kodeks pracy.