Wystąpienie: Tadeusz Samborski

Szanowny panie marszałku, Wysoka Izbo, wczoraj minęła 81. rocznica krwawej niedzieli stanowiącej apogeum ludobójstwa dokonanego przez nacjonalistów ukraińskich na obywatelach II Rzeczypospolitej na byłych Kresach Wschodnich. Z tego miejsca składam swój poselski hołd pamięci ok. 200 tys. ofiar okrutnych zbrodni, które dotknęły głównie bezbronną ludność wiejską, w tym dzieci, kobiety, starców, kapłanów i zakonnice. Zgodnie z maksymą, iż nie o zemstę, lecz o pamięć wołają ofiary, wyrażam przekonanie, że antycywilizacyjny zakaz poszukiwań i ekshumacji wprowadzony przez stronę ukraińską uniemożliwia ustalenie liczby zamordowanych obywateli Rzeczypospolitej i skali okrucieństwa, jakie ich dotknęło z rąk nacjonalistycznych oprawców, co w konsekwencji niweczy polskie zamiary godnego chrześcijańskiego pochówku doczesnych szczątków ludzi, którym zadano śmierć tylko dlatego, że byli Polakami z rąk nacjonalistycznych oprawców, co w konsekwencji niweczy polskie zamiary godnego, chrześcijańskiego pochówku doczesnych szczątków ludzi, którym zadano śmierć tylko dlatego, że byli Polakami.

Składam też hołd tym szlachetnym Ukraińcom, którzy w godzinie najważniejszej próby życiowej wykazali się człowieczeństwem najwyższej miary, ratując Polaków za cenę własnego życia.

Uważam też, iż pamięć o ofiarach i prawda o ludobójstwie są ważnym składnikiem naszej tożsamości narodowej i powinny być na trwałe wprowadzone do historii Polski i świadomości wszystkich Polaków. Ludobójstwo dokonane na kresowych obywatelach II Rzeczypospolitej nie może być przemilczane, zapomniane lub określane pojęciami ze świata (Dzwonek) półprawdy, zakłamania i pospolitej hipokryzji politycznej.

Wyrażam uznanie wszystkim osobom oraz organizacjom i stowarzyszeniom, głównie kresowym, które mimo wielu trudności i niesprzyjających okoliczności społecznych i politycznych ofiarnie walczą o prawdę o ludobójstwie, składając przy wielu okazjach hołd wszystkim ofiarom i organizując różnorakie obchody upamiętniające ten tragiczny rozdział naszej ojczystej historii.

Do grona dbających o pamięć należą bez wątpienia znane mi osobiście osoby, świadkowie zbrodni ludobójstwa: pani Sabina Czapiga-Hermaszewska, siostra gen. Mirosława, cudem ocalonego z pogromu, wybitny pisarz współczesny Stanisław Srokowski, a także wójt gminy Jarocin pan Zbigniew Walczak. To z jego inicjatywy na terenie jego gminy w najbliższą niedzielę, 14 lipca, będzie odsłonięty pomnik upamiętniający ofiary ludobójstwa na Kresach Wschodnich.

I na koniec kresowe strofy, które mają odniesienie do poprzedniej mojej kwestii.

"Wszyscy odeszli,

wszyscy krewni, bliscy, znajomi,

całe wioski, regiony, ziemie, te wielkie tłumy

zabitych, pomordowanych, te wszystkie babcie,

ciotki, dziadkowie, wujkowie, kuzyni, te wszystkie

starowinki, dalsi i bliżsi krewni, wielkie rody,

te legiony pięknych młodych ciał

ognie pożerały pieśni i szloch,

skomlenia, jęki i ciszę".

Dziękuję bardzo, panie marszałku.