Wystąpienie: Witold Tumanowicz
Konf. 24.07.2024, godz. 19:02, 16. posiedzenie Sejmu, Poseł
Punkt porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie uczczenia 119. rocznicy stracenia Stefana Okrzei (druki nr 568 i 572).
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Dyskutujemy tutaj na temat upamiętnienia postaci Stefana Okrzei, uczestnika rewolucji 1905 r., więc chciałbym trochę przypomnieć, czym była ta rewolucja. To nie był polski zryw narodowy, ale ogólnorosyjskie powstanie socjalistów i komunistów, w którym udział wzięła jedynie frakcja polska tego ruchu. Nie możemy zapominać, że znaczna część Polaków była wobec tej rewolucji obojętna, a wręcz wroga. To w czasie rewolucji wyodrębnił się polski nurt komunistyczny z takimi postaciami jak krwawy siepacz Feliks Dzierżyński. Wystąpienia robotnicze były jednoznacznie potępiane przez Kościół, endecję i konserwatystów polskich. Przemoc, która towarzyszyła tej rewolucji, była niewyobrażalna. Liczba morderstw politycznych i bratobójczych wynosiła 45-50 tygodniowo w skali kraju. W Łodzi, gdzie walki były najostrzejsze, w samym listopadzie było 29 zabitych i 30 rannych, a w grudniu aż 54 zabitych i 30 rannych.
Symbolem tej przemocy stał się mord na łódzkim fabrykancie, działaczu charytatywnym Juliuszu Kunitzerze zastrzelonym przez lewicowców w tramwaju 30 września 1905 r. Mimo że Kunitzer dobrze traktował uczciwie pracujących robotników, był żarliwym przeciwnikiem strajku. Kolejnym przykładem była seria skrytobójczych zamachów w 1906 r., w tym zamordowanie Jana Besingera z NZR przez bojówkę SDKPiL 5 stycznia 1906 r. oraz Karola Piotrowskiego w Warszawie na oczach jego żony i dzieci.
Roman Dmowski w 1906 r. pisał: Doprawdy piekłem jest królestwo. Cały ten syfilis polityczny, którym nas zarażali Moskale przez lat 40, wysypał się obecnie i nie wiadomo, kiedy to się skończy. Socjały w rosyjskim zaborze uwierzyły, że czas przyszedł obalić carat. Gdy im się rewolucja nie udała, mszczą się na własnym społeczeństwie, niszczą je strajkami, rabują, mordują burżuazyjnych fabrykantów i narodowców. To jest treść dzisiejszej rewolucji.
Szanowni Państwo! Biorąc pod uwagę powyższe fakty, sprzeciwiamy się upamiętnieniu Stefana Okrzei, który był częścią ruchu niosącego tak wielkie zniszczenie i cierpienie dla Polski i Polaków. Konfederacja będzie głosować przeciwko przyjęciu tej uchwały. Dziękuję. (Oklaski)
W tej sprawie
Poselski projekt uchwały w sprawie uczczenia 119. rocznicy stracenia Stefana Okrzei (druki nr 568, 572)
Miasta w tym wystąpieniu: WarszawaŁódź
Zapis w stenogramie Sejmu (otwiera się w nowej karcie)Transmisja (ok. godz. 19:02) (otwiera się w nowej karcie)
Skąd są te dane?
Źródło: System Informacyjny Sejmu, stan danych: 27.09.2026 08:05
Zdjęcie: fot. Kancelaria Sejmu

