Wystąpienie: Dorota Olko

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Dzisiaj na tej sali dyskutujemy o upamiętnieniu wielu zasłużonych dla Polski osób. Bardzo mnie cieszy, że wśród tych osób nie tylko są królowie, generałowie, ale również mamy wielu artystów. Już mówiliśmy o poecie Antonim Słonimskim, jest także malarka Olga Boznańska, pisarz Stefan Żeromski i wreszcie rzeźbiarz Franciszek Duszeńko. To jest bardzo dobry znak. Być może to jakaś jaskółka zmian zapowiadająca to, że przestaniemy swoją historię opowiadać wyłącznie jako historię wielkich bitew, spektakularnych podbojów i tragicznych klęsk. Może coraz więcej osób nie tylko na tej sali rozumie, że nasze dzieje są niezwykle bogate i ograniczenie ich wyłącznie do historii politycznej i militarnej to redukowanie jej do serii bitew, przywódców i dat.

Franciszek Duszeńko był jednym z najważniejszych polskich powojennych rzeźbiarzy, twórcą wielu pomników, które w unikalny sposób współistnieją z otoczeniem. Już wiele tu słów na ten temat padło. Przypomnijmy, że był m.in. autorem lub współautorem pomników bohaterów Westerplatte w Gdańsku, pomnika Ofiar Obozu Zagłady w Treblince oraz gdańskiego pomnika Marii Konopnickiej.

Przewodnim tematem pomników Duszeńki była strata i brak, które naznaczyły jego młodość, bo przecież stracił Lwów, w którym stawiał pierwsze kroki jako artysta, stracił też wielu znajomych, którzy tak jak on walczyli w szeregach Armii Krajowej, wreszcie na własne oczy widział śmierć i zagładę na masową skalę jako więzień obozów koncentracyjnych.

Po wojnie karierę rzeźbiarską kontynuował w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Gdańsku, w którego powojennej odbudowie również brał udział. Z miastem i uczelnią pozostał związany aż do śmierci, a w latach 1981-1987 pełnił również funkcję jej rektora.

Myślę, że pomniki Duszeńki do dzisiaj robią ogromne wrażenie i warto jego dorobek artystyczny upamiętnić, przyjmując tę uchwałę. Klub Lewicy oczywiście ją popiera. Dziękuję. (Oklaski)