Wystąpienie: Dominika Chorosińska

Dziękuję.

Panie Marszałku! Wiersze Słonimskiego nie brały mnie - zanotował Witold Gombrowicz w swoim dzienniku. Jego poezja - dodał autor Ferdydurke - wybuchła mi w prozie, z kronik w "Wiadomościach" - tam ciskał sobą na wszystko i na wszystkich i bawił się, mistrz w organizowaniu hecy, której sam był bohaterem. Poezja Słonimskiego może i nie brała Gombrowicza, jednak wzięła znaczne grono czytelników. Zwłaszcza jego wiersz "Alarm" opisujący bombardowanie Warszawy przez Niemców we wrześniu 1939 r. Stał się on dla wielu Polaków wierszem symbolicznym. Gombrowiczowi rzecz jasna nie o ten wymiar twórczości Słonimskiego chodziło. Miał na myśli przede wszystkim jego felietonistykę. Boy i Słonimski - stwierdził - to bodaj jedyna proza niepodległości sprawnie funkcjonująca. Siła ich polegała na nakłuwaniu balonów. Słonimski nakłuwał balony na wiele sposobów, chociażby poprzez teksty przeznaczone dla kabaretów. Współpracował m.in. ze słynnym kabaretem Qui Pro Quo. w którym występowały wielkie gwiazdy dwudziestolecia międzywojennego.

Antoni Słonimski mimo wielu talentów i równie dużego zamiłowania do absurdalnego dowcipu chodził twardo po ziemi. W 1918 r. był jednym ze współzałożycieli stowarzyszenia zajmującego się zbiorową ochroną praw autorskich twórców, znanego dzisiaj jako Związek Autorów i Kompozytorów Scenicznych, w skrócie ZAiKS. Była to pierwsza tego typu organizacja w Polsce. Słonimski tak pojmowaną działalność publiczną, skupiającą się na trosce o administracyjną, prawną oraz instytucjonalną stronę życia kulturalnego, kontynuował również po II wojnie światowej. Był dyrektorem Instytutu Kultury Polskiej w Londynie. Był prezesem Związku Literatów Polskich. Był sygnatariuszem Listu 34 - protestu wobec cenzury komunistycznej, a także Listu 59 z roku 1975 sprzeciwiającego się wpisaniu do konstytucji PRL wieczystego sojuszu z ZSRR. Za te akty nieposłuszeństwa wobec władz znalazł się pod szczególnym nadzorem cenzury. Poza innymi szykanami nie pozwolono na umieszczenie klepsydr po jego śmierci.

Ustanowienie go jednym z patronów roku 2025 da impuls do przyjrzenia się jego dorobkowi. Warto sięgnąć do jego dzieł. W wielu z nich znajdziemy sprzeciw wobec przemocy jako głównego narzędzia sprawowania władzy, krytykę totalitaryzmu, przestępstw i zbrodni popełnionych w majestacie prawa, takiego jak rozumieli je dwudziestowieczni dyktatorzy. (Dzwonek) Zjawiska, które Słonimski piętnował, nie zniknęły niestety z życia politycznego współczesnej Europy i świata. Tym bardziej warto wsłuchać się w głos poety. Jako patron roku 2025 przemówi on nim do nas donośniej i wyraźniej. Dlatego w imieniu klubu Prawa i Sprawiedliwość rekomenduję ustanowienie Antoniego Słonimskiego jednym z patronów roku 2025. Dziękuję. (Oklaski)