Wystąpienie: Henryk Szopiński

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić Wysokiej Izbie stanowisko klubu Koalicji Obywatelskiej wobec projektu uchwały w sprawie ustanowienia roku 2025 Rokiem Polskich Oficerów z Katynia, Miednoje i Ostaszkowa.

Celem proponowanej uchwały jest ustanowienie patronami roku 2025 wszystkich z blisko 22 tys. oficerów i przedstawicieli państwa polskiego pomordowanych na mocy rozkazu Kremla z dnia 5 marca 1940 r., przypomnienie oficerów z Katynia, Miednoje i Ostaszkowa jako bohaterów reprezentujących wolną Polskę. Uchwała umożliwia oficjalne upamiętnienie w 85. rocznicę tych wszystkich, którzy stracili życie w wyniku bestialskiej zbrodni NKWD, ma służyć pamięci o ich poświęceniu, heroicznej postawie, patriotyzmie i walce o wolność.

Historia oficerów pomordowanych w Katyniu jest przerażająca. Wynika to chociażby z relacji mjr. Adama Solskiego zapisanych na kartkach tuż przed śmiercią. Cytuję: Przywieziono mnie gdzieś do lasu, coś w rodzaju letniska. Tu szczegółowa rewizja. Zabrano zegarek, na którym była godz. 6.30, pytano mnie o obrączkę, zabrano ruble, pas główny, scyzoryk... Na polanie wykopany był głęboki dół. Polacy mieli zająć miejsce na jego brzegu i uklęknąć. Opornych kneblowano, niektórych nawet trocinami, i związywano im ręce. Często oprawcy zakładali ofiarom worki na głowy. Śmierć odbywała się przez pojedynczy strzał w tył głowy z niedużej odległości z pistoletów kaliber 7,65 - typowa egzekucja. Następnie ciała spychano do rowu i układano w stosy. I tak przybywały kolejne transporty. Koniec cytatu.

13 maja 1940 r. zakończono makabryczną operację. Ogółem w Katyniu spoczęło 4400 oficerów polskich. Poszukiwania pozostałych jeńców więzionych przede wszystkim w Starobielsku i Ostaszkowie zakończyły się prawdopodobnie dopiero w 1991 r., kiedy to odkryto kolejne masowe mogiły w Charkowie i Miednoje. Wymordowano ok. 6300 jeńców z obozu w Ostaszkowie, głównie policjantów i funkcjonariuszy. Zwłoki ofiar mordu zakopano pod Kalininem, w miejscowości Miednoje w 23 masowych grobach. Źródła historyczne szacują łączną liczbę zamordowanych w Katyniu, Miednoje, Charkowie i Ostaszkowie na co najmniej 21 768 obywateli polskich. Ofiarami zbrodni byli oficerowie, podoficerowie oraz szeregowi żołnierze Wojska Polskiego, częściowo pochodzący z rezerwy naukowcy, lekarze, inżynierowie, nauczyciele, prawnicy, urzędnicy państwowi, przedsiębiorcy, przedstawiciele wolnych zawodów, a także kilkutysięczna grupa funkcjonariuszy państwowej Policji, Korpusu Ochrony Pogranicza, Straży Granicznej i Służby Więziennej. Najwcześniejsze informacje dotyczące odkrycia masowych grobów w Katyniu wskazują na październik 1941 r. Niemieckie kamery zarejestrowały wówczas makabryczne obrazy szczątków wydobywanych z dołów śmierci. Obrazy te na długo pozostały w pamięci zbiorowej Polaków.

W 2007 r. nastąpiło ważne wydarzenie, o którym wspomniała pani poseł Lichocka. (Dzwonek) Chodziło o to, aby podczas obchodów upamiętniających zbrodnie katyńską w 2007 r. ukazać ludzki wymiar pomordowanych oficerów. Również teraz, ustanawiając ten zbiorowy patronat, wyrażamy hołd i szacunek dla tych postaci. Ponadto uchwała ma inspirować i zachęcać wszystkie środowiska lokalne, z których wywodziły się ofiary bestialskich mordów, a także lokalną społeczność z wszystkich miejsc, gdzie mieszkali i żyją ich bliscy, do organizowania uroczystości upamiętniających bohaterów i tamte wydarzenia.

Podczas prac Komisji Kultury i Środków Przekazu nad projektem tej uchwały wszyscy byliśmy zgodni, aby 2025 r. ustanowić rokiem polskich oficerów z Katynia, Miednoje i Ostaszkowa. Klub Koalicji Obywatelskiej będzie głosował za przyjęciem przedstawionej uchwały. Dziękuję bardzo. (Oklaski)