Wystąpienie: Jolanta Niezgodzka

Szanowny Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Olga Boznańska to artystka wyjątkowa, twórczyni, którą z całą pewnością należy uhonorować w 2025 r., nie tylko dlatego, że wówczas przypada 160. rocznica jej urodzin i 85. rocznica śmierci, ale przede wszystkim dlatego, żeby przypomnieć Polkom i Polakom o jednej z najważniejszych postaci polskiego świata artystycznego przełomu XIX i XX w., o jednej z najważniejszych polskich artystek.

Artystka urodziła się w Krakowie, a zyskała międzynarodową sławę, tworząc w Paryżu. Była przede wszystkim wybitną portrecistką. Portrety Boznańskiej nieustannie zachwycają głębią psychologiczną, innowacyjnością i indywidualnością. Wiele miejsca w swojej twórczości poświęcała zwykłym ludziom, często kobietom i dzieciom. Warto dodać, że pomimo postępującej choroby oczu tworzyła wytrwale do ostatnich dni swojego życia. Zadebiutowała w krakowskim Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych, prezentowała swoje prace na wystawach w Europie i Stanach Zjednoczonych. Wielokrotnie uhonorowana była nagrodami, m.in. złotym medalem na międzynarodowej wystawie w Monachium czy orderem Polonia Restituta. Jej prace znajdują się w prestiżowych kolekcjach i muzeach, m.in. w Muzeach Narodowych w Krakowie i Warszawie oraz w licznych galeriach w Paryżu. Była i pozostaje ambasadorką kultury i sztuki polskiej w Europie i na świecie. Stanisław Wyspiański, recenzując jej prace, mówił o niej: Jakże tu teraz malować, kiedy pani Boznańska robi takie cudne obrazy? Nie zamykała się wyłącznie w swojej pracowni, wiedząc, że kobiety i w świecie sztuki muszą wywalczyć należne sobie miejsce. Kierowała szkołą malarską w zastępstwie jej założyciela Teodora Hummla, była wykładowczynią w Paryżu, a w Monachium posiadała własną pracownię.

Boznańska pozostawała zawsze wierna sobie i wybranej przez siebie artystycznej drodze. Osiągnięcie wtedy takiej pozycji nie było łatwe. Była więc i nadal jest inspiracją dla kobiet i dziewcząt podążających własną drogą, wówczas i obecnie. Dzisiaj jest jedną z najbardziej rozpoznawanych na świecie polskich artystek, ale trudno szukać godnych miejsc nazwanych jej imieniem i nazwiskiem. Dlatego tak ważne jest, żebyśmy przypominali historie zasłużonych Polek, żebyśmy przywracali należne im miejsce w przestrzeni publicznej.

Chcę ogromnie podziękować artystkom młodego pokolenia, pisarkom, które walczą o widzialność kobiet w naszej historii, które nie pozwalają zaginąć pamięci o nich. Zwłaszcza w tym miejscu chciałabym podziękować wrocławiance, pisarce Karolinie Dzimirze-Zarzyckiej, która walczy o pamięć o zapomnianych artystkach, w tym właśnie o Boznańskiej.

Klub Koalicji Obywatelskiej, który jest autorem przedstawionej uchwały, z radością będzie głosował za tym, aby ustanowić rok 2025 Rokiem Olgi Boznańskiej. (Oklaski)