Wystąpienie: Maja Ewa Nowak

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Druk nr 546 dotyczy systemowej zmiany terminów orzeczeń o niepełnosprawności. Zmienia ustawę z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Ustawa z dnia 19 grudnia 2023 r. o szczególnych rozwiązaniach służących zachowaniu ważności niektórych orzeczeń o niepełnosprawności oraz orzeczeń o stopniu niepełnosprawności przedłużała ważność orzeczeń o niepełnosprawności oraz o stopniu niepełnosprawności do dnia 30 września 2024 r. Szacowana liczba osób, którym tego dnia wygasną orzeczenia, to ok. 400 tys. Przedłużenia orzeczeń na zasadach COVID-owych spowodowały kumulację kończących się orzeczeń, a co za tym idzie, wydłużony czas oczekiwania na komisję i zatory w wydawaniu orzeczeń. Biorąc pod uwagę fakt opóźnień i niewydolności prac w wielu komisjach orzekających, możemy spodziewać się, że w okresie poprzedzającym wrzesień i następującym po wrześniu ponownie zatory będą dłuższe. W związku z tym proponowane zmiany mogą w sposób znaczący zminimalizować ryzyko utraty świadczeń oraz skrócić czas oczekiwania na wydanie nowych orzeczeń. Po wprowadzeniu proponowanego systemowego przedłużenia orzeczeń, jeśli w trakcie dotychczasowego orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności osoba złoży wniosek o wydanie kolejnego orzeczenia, to dotychczasowe orzeczenie zachowuje ważność do czasu, aż nowe orzeczenie stanie się ostateczne, ale nie dłużej niż do końca 6. miesiąca następującego po dacie końca ważności. W przypadku osób poniżej 16. roku życia dotychczasowe orzeczenia zachowają ważność maksymalnie do dnia ukończenia 16. roku życia. Jeśli w trakcie ważności decyzji o poziomie potrzeby wsparcia osoba złoży wniosek o wydanie nowej decyzji, to dotychczasowa decyzja zachowuje ważność, aż nowa decyzja stanie się ostateczna, ale nie dłużej niż do końca 6. miesiąca następującego po dacie końca ważności, czyli tak samo jak w przypadku orzeczeń. Wnioski mogą składać osoby z niepełnosprawnością, ich przedstawiciele ustawowi, ośrodki pomocy społecznej oraz centra usług społecznych. Projekt umożliwia też wcześniejsze niż obecnie złożenie wniosku o wydanie nowego orzeczenia. Z 30 dni zmienia się ten termin na 2 miesiące przed końcem terminu ważności obecnego orzeczenia w przypadku osób w wieku 16 lat i więcej oraz na 3 miesiące przed końcem terminu ważności obecnego orzeczenia, jeśli chodzi o osoby w wieku poniżej 16. roku życia. Terminy i procedury wprowadzone w projekcie stosuje się też do spraw o ustalenie niepełnosprawności i stopnia niepełnosprawności wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego projektu.

Polska 2050, zawsze stojąc na straży praw osób z niepełnosprawnościami i wspierając tych, którzy tego wsparcia najbardziej potrzebują, popiera jak najszybsze wprowadzenie proponowanych zmian. Dziękuję.