Wystąpienie: Paweł Bliźniuk

Panie Marszałku! Państwo Reprezentujący Radę Ministrów! Wysoka Izbo! Myślę, że dzisiaj czasu by zabrakło do wieczora, gdybyśmy chcieli wymienić wszystkie nieprawidłowości z czasów rządów Prawa i Sprawiedliwości. Natomiast skupię się na kwestiach obronności. W czasach zawirowań w wymiarze geopolitycznym, wojny za naszą wschodnią granicą i działań hybrydowych ze strony reżimów Łukaszenki i Putina wydatki na obronność to absolutny priorytet. Rosnący budżet w tym zakresie to polska racja stanu, ale rzetelna i właściwa realizacja tych wydatków to fundament naszego bezpieczeństwa. Niestety ponurym symbolem realizacji budżetu za 2023 r. są pieniądze dla Fundacji Lux Veritatis o. Rydzyka oraz działanie smoleńskiej komisji Antoniego Macierewicza. Środki publiczne powinny służyć bezpieczeństwu obywateli i obywatelek, a nie politycznym interesom ówcześnie rządzących.

Przyglądając się wykonaniu budżetu za 2023 r. w zakresie obronności, należy wskazać, iż pożądanemu wzrostowi wydatków na obronność, rok do roku to jest 40 mld zł więcej, nie towarzyszyło rzetelne zaplanowanie i realizacja wydatków w ramach MON. Skala nieprawidłowości jest znacząca. Wydatkowano niewłaściwie blisko 1,8 mld zł. Efektem niedostatecznej kontroli na szczeblu MON nad wydatkami były też niecelowe wypłaty zaliczek poniesionych przez Agencję Uzbrojenia w wysokości ponad 1,8 mld zł na realizację czterech umów. Warto podkreślić, iż badająca wykonanie budżetu za 2023 r. Najwyższa Izba Kontroli stwierdziła, iż nadpłaty wynikające z tych zaliczek nie wiązały się z uzyskaniem z tego tytułu korzyści dla Sił Zbrojnych RP. Również problemem natury systemowej okazało się udzielenie przez MON dotacji celowych na rzecz przedsiębiorców. Niewłaściwa metodyka podziału tych środków oraz nienależyty nadzór organu dotującego nad sposobem wydatkowania i rzetelności rozliczeń doprowadziły do tego, że przyjęty system nie zabezpieczał w pełni kosztów ponoszonych przez przedsiębiorców z tytułu zadań nałożonych przez państwo.

Na szczególną uwagę zasługują także problemy i opóźnienia związane z realizacją projektów z zaangażowaniem środków zewnętrznych, co może skutkować ich zwrotem. Po pierwsze, budowa ogólnopolskiej platformy e-usług w zakresie ochrony zdrowia w podmiotach nadzorowanych przez MON. Tutaj możemy stracić 65 mln zł. Taką kwotę możemy stracić przez waszą opieszałość i niekompetencję. Ale przede wszystkim chodzi o rozbudowę systemu pobierania i analizowania danych z satelit. Tutaj mówimy o kwocie już 0,5 mld zł. Tu również mamy opóźnienia związane z tym, w jaki sposób załatwiliście, a tak naprawdę nie załatwiliście środków z KPO.

Podsumowując, chcę powiedzieć, że naszą racją stanu jest zwiększanie skali wydatków na obronność, ale również ich rzetelna i prawidłowa realizacja. Nie stać nas na polityczne marnotrawstwo, niewystarczające kontrolę i nadzór, a także utratę środków zewnętrznych. Niestety świadkami takich właśnie praktyk byliśmy w 2023 r. Dziękuję. (Oklaski)