Wystąpienie: Marcin Józefaciuk

Stanowisko

Czerwiec '76 zaczął się od sprawy najbardziej podstawowej: od cen żywności, od lęku o utrzymanie rodziny, od poczucia, że państwo podejmuje decyzje ponad głowami ludzi pracy.

Robotnicy Radomia, Płocka i Ursusa nie wyszli na ulice dla symbolu. Wyszli, bo władza, która nazywała się ludową, potraktowała ludzi jak przedmiot decyzji administracyjnej. Drastyczne podwyżki cen, fikcyjne konsultacje, niesprawiedliwe rekompensaty i pogarda wobec tych, którzy mieli ponieść największy koszt kryzysu, doprowadziły do protestu.

Odpowiedź państwa była brutalna: ZOMO, pobicia, zatrzymania, procesy pokazowe, zwolnienia z pracy, propaganda nazywająca protestujących warchołami. Za sprzeciw wobec niesprawiedliwości ludzie płacili zdrowiem, wolnością, pracą i bezpieczeństwem swoich rodzin.

Projekt uchwały upamiętniającej bohaterów Czerwca '76 należy poprzeć. To ważne, aby Sejm przypominał nie tylko wielkie daty polityczne, lecz także momenty, w których zwykli pracownicy, mieszkańcy, rodziny i lokalne wspólnoty pokazały odwagę wobec państwa opartego na przemocy.

Czerwiec '76 był również początkiem nowej solidarności społecznej. Pomoc represjonowanym robotnikom doprowadziła do powstania Komitetu Obrony Robotników i stała się jednym z fundamentów demokratycznej opozycji w Polsce.

Pamięć o Czerwcu '76 nie może być jednak wyłącznie historycznym gestem. Powinna przypominać, że państwo ma obowiązek słuchać ludzi pracy, szanować prawa pracownicze i nigdy nie traktować społecznego sprzeciwu jak przestępstwa.