Wystąpienie: Krystyna Skowrońska

Dziękuję bardzo.

Pani Marszałek! Państwo Ministrowie! Panie Prezesie Najwyższej Izby Kontroli! Koleżanki i Koledzy! Przyszło mi przedstawić w imieniu Komisji Finansów Publicznych sprawozdanie o poręczeniach i gwarancjach, które zostały udzielone przez Skarb Państwa w 2023 r.

Na początek chciałabym wszystkich poprosić o dużą uwagę i skupienie, szczególnie koleżeństwo z PiS-u. Oto do czego doprowadziliście. A zatem zobowiązania Skarbu Państwa z tytułu gwarancji i poręczeń łącznie to kwota 553 mld zł. Były one wyższe o 120,7 mld zł w porównaniu z 2022 r. Limit ustalony na gwarancje i poręczenia Skarbu Państwa na 2023 r. zgodnie z ustawą budżetową to kwota 200 mld zł. Zaplanowana wielkość limitu na 2023 r. uwzględniała ewentualne wsparcie na poziomie 160 mld zł dla podmiotów, które kwalifikowały się do skorzystania z pomocy, przewidzianych w ustawie związanej z udzielaniem gwarancji i poręczeń, a także w ustawie dotyczącej udzielania gwarancji Bankowi Gospodarstwa Krajowego. Na wniosek Banku Gospodarstwa Krajowego w kwocie limitu uwzględniono również ewentualne gwarancje do kwoty 21 mld zł, które były związane ze spłatą zobowiązań kredytowych zaciągniętych wcześniej przez Krajowy Fundusz Drogowy, gwarancje z limitem do 4 mld zł na spłatę zobowiązań przez grupę PKP oraz wynikających z wniosków ministra aktywów państwowych, Ministerstwa Infrastruktury oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Chcę państwa poinformować, że minister finansów w 2023 r. w oparciu o postanowienia ustawy o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa udzielił 11 gwarancji na łączną kwotę 12,8 mld zł, co stanowiło 6,5% przyznanego limitu. Chcę również państwa poinformować, że w 2023 r. Skarb Państwa na mocy szczególnych przepisów udzielił gwarancji na łączną kwotę w wysokości 155,3 mld zł, które zostały wyłączone z limitu określonego w ustawie budżetowej. Gwarancjami poza limitem zostały objęte zobowiązania Banku Gospodarstwa Krajowego z tytułu wypuszczonych obligacji na rzecz Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 na kwotę 34 mld zł, na zasilenie Funduszu Pomocy na kwotę 11,3 mld zł i zabezpieczające kredyty i emisje na Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych w wysokości 103,2 mld zł. Ważne jest, że w opinii Najwyższej Izby Kontroli wskazano również, że przy udzielaniu gwarancji m.in. nie stosowano przepisów o pomocy publicznej, nie zasięgnięto opinii przy jednych gwarancjach, których wsparciem miało być m.in. wsparcie budżetu, nie otrzymano zezwolenia Komisji Europejskiej w określonym terminie.

Na koniec 2023 r., jak wcześniej powiedziałam, potencjalne wymagalne zobowiązania Skarbu Państwa z tytułu gwarancji i poręczeń wynosiły 553,5 mld zł, zobowiązania, które poręczono wobec BGK, to kwota 432 mld zł, a spłacane zobowiązania w ciągu roku w wysokości m.in. 26,5 mln zł z tytułu prowizji, które zostały udzielone przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Ze zwolnienia skorzystały jednak BGK, Polskie Linie Kolejowe oraz niektóre podmioty, które miały przeznaczone środki i gwarancje udzielone na zakup węgla energetycznego. W przypadku nieprawidłowości przy udzielaniu gwarancji Skarbu Państwa, o których mówiłam, tych, w stosunku do których nie było opinii Komisji Europejskiej o pomocy publicznej, wartość tych nieprawidłowości w opinii Najwyżej Izby Kontroli została określona na kwotę 6638 mln zł.

To wszystko. Opinia na temat tej części sprawozdania czy przedłożenia sprawozdania przez rząd była opinią opisową. Ona pokazywała wszystkie nieprawidłowości. Warto, aby wszyscy dzisiaj pamiętali tę kwotę, która jest zobowiązaniem z tytułu poręczeń i gwarancji. Raz jeszcze ją przypomnę, to jest kwota 553 mld zł. Państwo o tym głośno nie mówili. A z tego zobowiązania BGK poza budżetem - 432 mld zł. To sobie powinniśmy wszyscy zapamiętać. A zatem część opisowa opinii Najwyższej Izby Kontroli wskazuje na nieprawidłowości.

Panie Ministrze! To nie jest zaszłość dla obecnego ministra finansów, ale to jest niezwykle trudna praca, bo pokazuje, jak wiele środków zostało wyprowadzonych poza budżet. Ile w tym zakresie dzisiaj... Przy procedurze nadmiernego deficytu będzie trzeba szukać dobrych rozwiązań, aby finanse publiczne miały się dobrze. Dlaczego? Dlatego, aby poszukać środków na rzeczy najważniejsze, na wykorzystanie środków europejskich i na zainwestowanie i aby gospodarka się rozwijała.

Proszę państwa, tak wygląda sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych z tytułu gwarancji i poręczeń Skarbu Państwa w roku 2022. Błędy były, zostały opisane. Chcę w tym miejscu również podziękować za to, że w części budżetowej opinia Najwyższej Izby Kontroli była bardzo pomocna Komisji Finansów Publicznych dla sformułowania tego sprawozdania, ale i zapoznania się ze wszystkimi informacjami, które dotyczyły przedstawionej części w budżecie: gwarancje i poręczenia Skarbu Państwa. Dziękuję bardzo. (Oklaski)