Wystąpienie: Mariusz Krystian
18.06.2026, 60. posiedzenie Sejmu, Poseł tekst niewygłoszony
Punkt porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków ze zbycia paliw ciekłych osiągniętych w okresie od marca do grudnia 2026 r. (druki nr 2684 i 2688).
Pytania
1. Ustawa wchodzi w życie 1 sierpnia 2026 r., lecz obejmuje zyski od 1 marca 2026 r. Trybunał Konstytucyjny dopuszcza retroaktywność tylko wtedy, gdy chronione wartości konstytucyjne są ważniejsze od zasady lex retro non agit. Czy rząd dysponuje analizą prawną wskazującą, że żaden z podatników objętych ustawą nie podejmie skutecznej skargi konstytucyjnej? Kto poniesie odpowiedzialność za ewentualną refundację podatku po wyroku TK?
2. Marżę referencyjną oblicza się na podstawie danych z roku 2025, a podatnicy bez historii działalności z tego roku otrzymują z urzędu próg 2%. Oznacza to, że podmiot wchodzący na rynek w 2026 r. może zostać obciążony podatkiem od marży, której w ogóle nie wypracował ponad normę historyczną, bo normy historycznej po prostu nie ma. Dlaczego projektodawca nie przewidział odrębnej ścieżki dla nowych podmiotów opartej na danych sektorowych zamiast arbitralnego progu 2%?
3. Ustawa wyłącza z kosztów wyceny zapasów i niezrealizowane różnice kursowe, ale jednocześnie uwzględnia wynik na instrumentach pochodnych służących zabezpieczeniu (hedging). Firmy paliwowe aktywnie stosują złożone strategie hedgingowe. Jak organy podatkowe mają weryfikować, czy dany instrument pochodny faktycznie zabezpiecza przychody ze sprzedaży paliw, a nie stanowi spekulacji? Czy projekt przewiduje jakiekolwiek kryteria tej klasyfikacji?
4. Podatek od nadzwyczajnych zysków nie jest kosztem uzyskania przychodów w CIT i PIT, co oznacza, że efektywna stopa obciążenia nadzwyczajnego zysku wynosi nie 60%, lecz nawet 79% po uwzględnieniu podatku dochodowego. Czy rząd przeprowadził analizę, czy tak skonstruowane łączne obciążenie nie narusza konstytucyjnej zasady proporcjonalności i czy nie zniechęci do inwestycji w krajowe moce rafineryjne i importowe, które są kluczowe dla bezpieczeństwa paliwowego państwa?
5. Projekt definiuje wytwarzanie paliw wyłącznie jako przerób ropy naftowej w procesie rafinacji, wyraźnie wyłączając blending i mieszanie komponentów. Oznacza to, że podmiot produkujący paliwa metodą mieszania, potencjalnie osiągający analogiczne lub wyższe marże w okresie kryzysu, pozostaje poza zakresem ustawy. Na jakiej podstawie aksjologicznej rząd uzasadnia to zróżnicowanie, skoro cel regulacji to opodatkowanie wszystkich nadzwyczajnych zysków sektora paliwowego, niezależnie od technologii wytwarzania?
W tej sprawie
Rządowy projekt ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków ze zbycia paliw ciekłych osiągniętych w okresie od marca do grudnia 2026 r. (druki nr 2684, 2688)
Zapis w stenogramie Sejmu (otwiera się w nowej karcie) | Transmisja z dnia posiedzenia (otwiera się w nowej karcie)
Źródło: System Informacyjny Sejmu, stan danych: 21.09.2026 22:05
Zdjęcie: fot. Kancelaria Sejmu

