Wystąpienie: Aleksandra Leo

Stanowisko

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Centrum przedstawiam stanowisko wobec rządowego projektu zmiany Kodeksu karnego wykonawczego, zawartego w druku nr 3009.

Projekt dotyczy systemu dozoru elektronicznego i poszerza grupę skazanych, którzy będą mogli ubiegać się o odbycie w tym systemie końcowej części kary pozbawienia wolności. Zmiana obejmie osoby skazane na karę krótszą niż 3 lata, które odbyły już jej część w zakładzie karnym i którym pozostało nie więcej niż rok i 6 miesięcy. Obecnie w przypadku takich kar granica pozostałego okresu wynosi 6 miesięcy. Projekt wydłuża ją zatem do półtora roku.

Nie oznacza to przerwania wykonywania kary. Skazany nadal będzie podlegał kontroli, będzie musiał przebywać w określonym miejscu i przestrzegać ustalonego harmonogramu. Dozór elektroniczny pozwala jednak wykonywać karę poza zakładem karnym, bez całkowitego odsuwania skazanego od rodziny, pracy, nauki i codziennych obowiązków. Takie rozwiązanie może ułatwiać powrót do normalnego życia. Skazany może zachować zatrudnienie, uzyskiwać dochody i regulować swoje zobowiązania, w tym alimenty. Jednocześnie pozostaje kontrolowany i ponosi konsekwencje wydanego wyroku. Uczy się przestrzegania zasad i odpowiedzialnego funkcjonowania poza zakładem karnym.

Za szerszym wykorzystaniem dozoru elektronicznego przemawiają dane przedstawione w ocenie skutków regulacji. Wśród osób, które odbyły całą karę w więzieniu, ponowne skazanie odnotowano w 39,8% przypadków. Wśród osób kończących karę w systemie dozoru elektronicznego wskaźnik ten wyniósł 31,3%. Według danych Ministerstwa Sprawiedliwości dziewięciu na dziesięciu skazanych objętych tym systemem kończy odbywanie kary bez zakłóceń. Od 2014 r. zezwolenie uchylono wobec 9,3% osób z powodu naruszenia jego warunków albo porządku prawnego.

Projekt pozwala także lepiej wykorzystać istniejące możliwości techniczne. System może jednocześnie obejmować dziesięć tysięcy osób, a według danych przytoczonych w ocenie skutków regulacji jego możliwości są wykorzystywane w 63%. Rozszerzenie dostępu nie wymaga więc tworzenia od podstaw nowej infrastruktury. Zgodnie z oceną skutków regulacji proponowana zmiana nie spowoduje dodatkowych wydatków sektora finansów publicznych.

Nowe przepisy nie obejmą wszystkich skazanych. Pozostają wyłączenia odnoszące się do okoliczności wskazanych w Kodeksie karnym. Projekt porządkuje również zasady dotyczące osób odbywających kolejno co najmniej dwie kary, których nie można połączyć. Wprowadzenie tych samych ograniczeń usuwa różnicę w traktowaniu skazanych znajdujących się w porównywalnej sytuacji.

Wnioski złożone przed wejściem ustawy w życie i do tego czasu nierozpoznane będą rozpatrywane według dotychczasowych zasad. Nowe przepisy mają zacząć obowiązywać po 6 miesiącach od ogłoszenia, aby można było przygotować system dozoru elektronicznego do obsługi dodatkowej grupy skazanych.

Projekt umożliwia bardziej racjonalne wykorzystanie dozoru elektronicznego, zmniejszenie liczby osób przebywających w zakładach karnych oraz odbywanie końcowej części kary w warunkach sprzyjających powrotowi do społeczeństwa, przy zachowaniu kontroli nad skazanym.

Klub Parlamentarny Centrum popiera projekt zawarty w druku nr 3009 i opowiada się za skierowaniem go do dalszych prac. Dziękuję.