Wystąpienie: Marcin Warchoł

Dziękuję.

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Szanowni Państwo! Obowiązkiem państwa demokratycznego jest zapewnienie bezpieczeństwa wszystkim swoim obywatelom. Z jednej strony państwo daje narzędzia obywatelom do obrony ich praw, włącznie z prawem do obrony koniecznej. Z drugiej strony państwo daje narzędzia prokuratorom do skutecznego ścigania przestępczości. Ale jeżeli te pierwsze narzędzia zostaną nadużyte, źle wykorzystane, broń zamiast do obrony własnej zostanie wykorzystana do napaści, to wówczas powinno się ukarać tego, który popełnił to przestępstwo, przekroczył granicę obrony koniecznej, a nie odbierać mu narzędzia obrony. Z drugiej strony, jeżeli prokuratorzy nadużywają przyznanych im praw, wówczas należy ich rozliczyć, ale nie odbierać im tych narzędzi. Bo to nie o narzędzia chodzi, ale o tych, którzy wykorzystują je do celów niegodziwych.

Dobrze jest, że pan prezydent otwiera dyskusję o tym, jak stosować procedurę karną, jak pogodzić z jednej strony prawo do obrony i z drugiej strony skuteczne ściganie przestępczości. Pamiętajmy, żeby nie usuwać narzędzi, a bardziej rozliczać tych, którzy nadużywają tych narzędzi. Na pewno na duże uznanie zasługuje zwrócenie uwagi na pierwszy moment prawa do obrony. To, o czym pan minister powiedział - prawo do obrony od pierwszych chwil dla osoby zatrzymanej, dla osoby przesłuchiwanej, gwarancja obrońcy niezbędnego, z zagwarantowaniem rozmowy z takim obrońcą, odroczenie przesłuchania do czasu pojawienia się obrońcy i ewentualne pozbawienie waloru dowodowego wyjaśnień zebranych bez obrońcy. To są bardzo cenne rozwiązania, podobnie jak rozwiązania zapewniające bardziej skuteczne wnoszenie subsydiarnych aktów oskarżenia. Chodzi o to, żeby nie było kolejnej weryfikacji praw pokrzywdzonego, wówczas gdy on już raz doznał szkody wyrządzonej przestępstwem i po raz kolejny musi przechodzić całą długą, skomplikowaną drogę po to, żeby wystąpić z subsydiarnym aktem oskarżenia. Skrócenie tej drogi dla pokrzywdzonego też jest więc dużym walorem tego projektu.

Oczywiście wgląd do akt, łącznie z gwarancją kontroli sądowej, kontrola sądowa nad tajemnicami - to są na pewno dobre rozwiązania. Niemniej jednak trzeba też wspomnieć o rozwiązaniach z perspektywy naszego ugrupowania wątpliwych. To jest przede wszystkim tzw. koncepcja owoców zatrutego drzewa. Nie do końca na tym ona polega. Upraszczam oczywiście. Chodzi o zakaz wykorzystania dowodów pochodzących z czynu zabronionego - projektowany art. 168a. Powstaje pytanie, czy automatyczne wyeliminowanie dowodu służącego prawdzie materialnej, dowodu, który wyeliminowany może prowadzić do bezkarności sprawcy, jest słuszne. Za bezprawne zdobywanie dowodów na pewno powinien odpowiedzieć funkcjonariusz, który złamał prawo. Nie oznacza to jednak, że pozbawia się sąd możliwości poznania prawdy. I o tym będziemy dyskutować. Na to jest pole w komisji, tak że z naszej perspektywy oceniamy projekt pozytywnie. Chcemy o nim rozmawiać.

Co do dwóch projektów poselskich, one w pewnej mierze rzeczywiście służą ochronie praw i wolności obywatelskich, zaś w pewnej mierze są wyrazem naiwnego przeświadczenia, że gdy pozbawimy państwo narzędzi, to problem sam się rozwiąże. Nie rozwiąże się. Chodzi o to, żeby, jak powiedziałem, rozliczać tych, którzy dzisiaj nadużywają narzędzi do walki z opozycją, panie ministrze, a nie eliminować same narzędzia walki z przestępczością. Bo opozycja to nie przestępczość. Prawdziwi przestępcy się dzisiaj śmieją państwu w twarz, bo wykorzystujecie prokuratorów do wyimaginowanych, nieistniejących przestępstw, zamiast przeznaczać ich do ścigania prawdziwych przestępców, sabotażystów, dywersantów, szpiegów. I o tym będzie rozmowa dzisiaj na posiedzeniach komisji. Będzie rozmowa o tym projekcie. Żeby państwa nie pozbawiać narzędzi walki z prawdziwą przestępczością, nie z opozycją. Dziękuję. (Oklaski)

(Poseł Andrzej Śliwka: Brawo!)