Wystąpienie: Grzegorz Lorek

W 1655 r. armia szwedzka rozlała się na Rzeczpospolitą, zdobywając miasto za miastem, bijąc przeciwnika bez trudu i strat. 9 września 1655 r. doszło do potyczek pod Inowłodzem, gdzie wojska Stefana Czarnieckiego rozbiły straż tylną armii Arvida Wittenberga. Czarniecki miał mówić swym żołnierzom, by ich motywować i zagrzewać do dalszych poświęceń: "Mości Panowie! Nieraz ich pobijemy! To Szwedziki, nie Szwedzi!". Było jeszcze za wcześnie, by powstrzymać szwedzki potop, lecz wiadomość poszła w świat. Szwedzi nie są niezwyciężeni.

To właśnie taktyka Czarnieckiego miała w przyszłości dać podwaliny pod sukcesy militarne polskiego oręża w starciu z potopem szwedzkim. Dowodzenie Czarnieckiego jednostkami jazdy nawiązywało do najlepszych tradycji staropolskiej sztuki wojennej. Opierało się na umiejętnym stosowaniu ekonomii sił, utworzeniu przewagi w wybranym miejscu, zaskoczeniu i przełamaniu sił w wybranym miejscu, często połączonym z gwałtownym manewrem oskrzydlającym. Po przełamaniu umiejętnie wykorzystywał powodzenie, dążąc do całkowitego rozbicia sił przeciwnika i wyniszczenia ich długotrwałym pościgiem. Wojna szarpana, wywodzenie przeciwnika w pole, zasadzki, fortele, pojawianie się kilku małych oddziałów w wielu miejscach, co tworzyło iluzję ogromnej armii, miały w niedalekiej przyszłości zasiać zwątpienie w sercach skandynawskich żołnierzy i powolnie wykrwawić ich potężną armię. Legenda Czarnieckiego rozpoczęła się właśnie 9 września 1655 r. u brzegów Pilicy pod Inowłodzem.

Stefan Czarniecki herbu Łodzia urodził się prawdopodobnie ok. 1599 r. w Czarncy, zmarł 16 lutego 1665 r. w Sokołówce. To polski dowódca, uczestnik wojny partyzanckiej przeciw wojskom Karola X Gustawa w czasie potopu szwedzkiego oraz walk przeciw powstańcom Chmielnickiego w trakcie wojny polsko-rosyjskiej (1654-1667). Jest jedną z postaci wymienionych w tekście hymnu Polski. Jako wódz charakteryzował się zdecydowaniem i umiejętnością szybkiego podejmowania decyzji.