Wystąpienie: Barbara Bartuś

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W dzisiejszym oświadczeniu pragnę przypomnieć o doniosłym wydarzeniu, jakim było zwycięstwo wojsk polskich w bitwie 27 września 1605 r. pod Kircholmem.

Bitwa pod Kircholmem, toczona w trakcie wojny polsko-szwedzkiej o Inflanty, była jedną z tych chwil w historii, w których niewielka, ale doskonale wyszkolona i zorganizowana armia pokazała swoją nieocenioną wartość na polu walki. Na czele wojsk polskich stanął Jan Karol Chodkiewicz, hetman litewski, którego kunszt strategiczny stawiany jest w jednym rzędzie z kunsztem największych dowódców epoki. Z kolei po stronie szwedzkiej dowodził sam król Karol IX.

Szwedzi byli pewni swojego zwycięstwa, mając przewagę liczebną oraz nowoczesne na owe czasy wojska piechoty wspierane artylerią. W skład ich armii wchodzili najemnicy z różnych krajów, w tym weterani z Europy Zachodniej, którzy mieli przynieść decydującą przewagę w starciu. Siły Chodkiewicza liczyły ok. 2,4 tys. jazdy, tysiąc piechoty i 4 działka. Armia szwedzka składała się z ok. 8,3 tys. piechoty, 2,5 tys. jazdy i 11 działek polowych. Ta przeważająca liczebność w połączeniu z nowoczesnym uzbrojeniem dawała Szwedom poczucie nieuchronnego sukcesu.

Chodkiewicz jednak nie zamierzał poddać się tym przewidywaniom. Jego geniusz dowódczy w połączeniu z głęboką znajomością terenu oraz wyjątkową dyscypliną polskich wojsk pozwolił na opracowanie strategii, która wkrótce miała zaskoczyć przeciwnika i zniweczyć jego plany. Kluczowym elementem tej bitwy była nie tylko odwaga, ale również precyzja planowania. Bitwa została wygrana dzięki mistrzowskiemu rozstawieniu wojsk hetmańskich. W decydującym bowiem momencie silne lewe skrzydło uzyskało przewagę i zadecydowało o całkowitym pogromie Szwedów.

W bitwie poległo ok. 9 tys. Szwedów i ok. 100 Polaków i Litwinów.

Bitwa pod Kircholmem nie tylko umocniła pozycję Rzeczypospolitej w Inflantach, ale również wpłynęła na postrzeganie polskiej armii w całej Europie. Stała się symbolem tego, co można osiągnąć, mając odwagę, dyscyplinę i genialnego dowódcę na czele. Husaria, już wtedy owiana legendą, stała się ikoną potęgi wojennej i symbolem militarnej chwały Rzeczypospolitej.

W tej bitwie objawiła się też idea, która przyświecała Rzeczypospolitej - że nie liczby, lecz serce i odwaga decydują o wyniku walki.

Kircholm to triumf umysłu nad siłą i strategii nad brutalnością.